Tới một lúc, tôi không còn cố bắt mẹ phải nhớ nữa.

Hồi đầu, mỗi lần mẹ gọi sai là tôi sửa. Mẹ hỏi đây là đâu, tôi trả lời. Mẹ hỏi tôi là ai, tôi nói rõ tên tuổi, thứ bậc, nói như sợ chỉ cần chậm một chút là mẹ sẽ lạc thêm. Tôi nghĩ biết đâu nhắc hoài, mẹ giữ lại được chút nào hay chút đó. Nhưng càng về sau, mỗi lần tôi cố kéo mẹ trở lại, mẹ càng nhìn tôi bằng ánh mắt mệt mỏi, rối bời, như người lạc đường mà còn bị kêu lại hỏi thêm. Từ đó tôi thôi.

Mẹ gọi tôi là chị cũng được, là cô cũng được, là người quen cũng được. Chỉ cần lúc đó mẹ thấy yên là được.

Mẹ nói chưa ăn cơm, tôi múc thêm nửa chén. Mẹ hỏi ông đâu rồi, tôi dắt ba lại gần. Mẹ muốn gấp cái khăn, muốn sửa cổ áo cho ba, muốn kéo lại góc mùng, tôi cứ để mẹ làm. Chậm cũng được, lệch cũng được. Sống với người già bệnh, có lúc đúng sai không còn quan trọng bằng việc để họ thấy mình vẫn làm được một chuyện gì đó bằng chính đôi tay mình.

Một buổi trưa, tôi đứng sau lưng chải tóc cho mẹ. Tóc mẹ giờ thưa, mỏng và bạc trắng, chải mạnh tay một chút là rụng. Mẹ ngồi im một lúc rồi hỏi: “Chị là ai vậy?”

Tôi nói: “Người quen.”

Mẹ ừ.

Tôi chải thêm mấy đường nữa thì mẹ nói rất khẽ: “Chị giống con tôi.”

Tay tôi khựng lại trên đầu mẹ. Tôi không sửa. Chỉ tiếp tục chải, chậm hơn lúc nãy.

Có lần khác, mẹ đang ngồi ngoài hiên thì hỏi tôi: “Tôi có con không?”

Tôi kéo cái ghế nhựa lại ngồi xuống cạnh mẹ, nói chậm từng đứa một. Đứa nào hồi nhỏ hay đau, đứa nào nghịch, đứa nào đi xa. Tôi kể mẹ từng dậy sớm nấu bún nuôi con, từng thức trắng vì con sốt, từng chắt chiu từng lon gạo lo cho mấy chị em tôi đi học. Mẹ nghe, không chen vô. Tới cuối, mẹ nắm tay tôi, hỏi rất nhỏ: “Tôi cực lắm hả?”

Tôi quay mặt nhìn ra sân, không trả lời được.

Bàn tay mẹ gầy, mỏng, mạch máu nổi xanh dưới da. Cái tay đó hồi xưa bưng nồi nước lèo, đâm cua, giặt đồ, tắm con, kéo mùng, sửa áo cho chồng. Giờ nắm tay tôi mà nhẹ như không còn sức.

Từ sau bữa đó, tôi hiểu có những thứ mẹ không nhớ bằng đầu nữa, nhưng thân thể mẹ vẫn nhớ. Đôi vai từng gánh nặng nên giờ còng xuống. Đôi tay từng làm việc suốt đời nên giờ vẫn còn thói quen tìm khăn, tìm ly nước, vuốt lại cái cổ áo hơi lệch. Có buổi tối, ba vừa nằm xuống là mẹ lại lần mò kéo góc mền cho ngay. Ba không nói gì, chỉ nằm yên cho mẹ làm. Có bữa tôi đi ngang buồng, thấy mẹ ngủ rồi, ba lại ngồi sửa mền cho mẹ. Động tác chậm, vụng, như sợ làm mạnh quá thì người nằm đó sẽ tỉnh dậy rồi quên mất ông là ai.

Tôi đứng ngoài cửa nhìn, tự nhiên không dám bước vô.

Tối nào mẹ còn tỉnh chút ít là còn đọc kinh. Có bữa cả nhà ăn cơm xong, không ai nhắc gì hết, mẹ tự nhiên chắp tay đọc tiếp một đoạn kinh dang dở. Giọng nhỏ mà rõ. Cả nhà im lặng nghe. Hỏi chuyện vừa mới xảy ra thì mẹ lẫn, nhưng tới lời kinh, mẹ không vấp. Tôi ngồi bên mâm cơm nhìn mẹ, nhớ hồi nhỏ có lần mình bệnh, mẹ bồng ngồi trên chõng tre, vừa thổi cháo vừa dỗ ăn từng muỗng. Hồi đó tôi đâu nghĩ sẽ có ngày mình ngồi đây nhìn mẹ như vầy, vừa thương vừa bất lực, có lúc thương tới mỏi người.

Sau này tôi không còn mong có ngày mẹ tỉnh hẳn ra, nhìn từng đứa rồi gọi đúng hết tên như trước. Tôi chỉ mong những khoảnh khắc nhỏ đừng trôi nhanh quá.

Một buổi chiều, tôi ngồi dưới hiên lặt rau. Gió thổi nhẹ. Nắng cuối ngày đổ xiên qua sân. Mẹ ngồi cạnh bên, im lặng một hồi rồi tựa đầu lên vai tôi. Nhẹ tới mức tôi không dám nhúc nhích. Một lát sau, mẹ đưa tay nắm tay tôi.

Nắm không chặt.

Nhưng cũng không buông.

Tôi ngồi yên đó. Trong bếp, nồi canh sôi lục bục. Ngoài ngõ có tiếng xe chạy ngang. Đâu phía sau nhà, tụi nhỏ còn cười giỡn. Mẹ ngồi cạnh tôi, bàn tay vẫn đặt trên tay tôi, mắt nhìn ra khoảng nắng đang rút dần khỏi sân.

Tôi không biết lúc đó mẹ có còn nhớ tôi là ai không.

Một lát sau, tôi quay sang thì mẹ đã ngủ gật. Đầu vẫn tựa lên vai tôi, còn bàn tay thì vẫn nắm đó, các ngón tay co lại mỏng manh như sợ lạc.

Tôi ngồi nguyên tới lúc trời sẫm hẳn.