Mười một giờ ba mươi tám phút trưa.

Khoa Cấp cứu bệnh viện Trung An không có khái niệm “giờ nghỉ”.

Bữa trưa của Nguyễn An Nhiên là một hộp cơm nguội đặt cạnh bàn trực từ lúc mười giờ bốn mươi, chưa kịp mở nắp. Trên nắp hộp còn dán một tờ giấy nhỏ do điều dưỡng Khánh Linh viết vội: “Ăn trước khi nó thành di vật.”

An Nhiên nhìn tờ giấy đó đúng ba giây, rồi đặt chồng hồ sơ lên trên.

Cô không cố tình bỏ bữa.

Chỉ là trong khoa Cấp cứu, có những việc nếu không làm ngay, người ta sẽ chết. Còn cơm nguội thì nhiều nhất cũng chỉ khó ăn hơn một chút.

“Bác sĩ Nhiên!”

Tiếng gọi từ cửa khu tiếp nhận khiến cô ngẩng lên.

Một chiếc xe lăn được đẩy vào. Trên xe là một người đàn ông khoảng sáu mươi tuổi, sắc mặt xám nhợt, một tay ôm chặt ngực trái, tay còn lại bấu vào thành xe đến nổi gân. Mồ hôi túa ra trên trán dù điều hòa trong khoa lạnh đến mức nhiều người nhà bệnh nhân phải khoác thêm áo.

Đi sau ông là một phụ nữ trung niên, có lẽ là vợ. Bà vừa đi vừa nói, giọng run lên vì hoảng:

“Bác sĩ ơi, ông ấy bảo đau dạ dày từ sáng. Uống thuốc rồi mà không đỡ. Tự nhiên lại khó thở, người lạnh toát…”

An Nhiên bước nhanh tới, đặt hai ngón tay lên cổ tay bệnh nhân.

Mạch nhanh.

Yếu.

Không đều.

“Đau từ lúc nào?”

Người đàn ông há miệng, nhưng chỉ thở hổn hển.

Người vợ đáp thay:

“Khoảng bảy giờ sáng. Ban đầu ông ấy nói đau thượng vị, tưởng đau bao tử. Gần đây ông ấy hay đầy hơi…”

An Nhiên cúi xuống trước mặt bệnh nhân, nhìn thẳng vào mắt ông.

“Chú nghe tôi nói không?”

Người đàn ông cố gật.

“Đau có lan lên hàm, vai trái hoặc ra sau lưng không?”

Ông nhắm mắt, giọng đứt quãng:

“Lan… lên vai… khó thở…”

“Có bệnh nền gì?”

“Cao huyết áp… tiểu đường…” người vợ chen vào. “Nhưng uống thuốc đều. Tháng trước bác sĩ còn nói ổn…”

An Nhiên quay sang điều dưỡng:

“Đưa vào buồng hồi sức. Gắn monitor, đo huyết áp hai tay, SpO2, lấy đường huyết mao mạch. Làm điện tâm đồ mười hai chuyển đạo ngay.”

“Vâng.”

Bệnh nhân được đẩy vào buồng. Ánh đèn trắng lập tức phủ xuống gương mặt xám của ông.

Một bác sĩ nội trú trẻ, tên Minh, đứng bên cạnh An Nhiên, nhỏ giọng:

“Chị nghi nhồi máu cơ tim?”

“Đau ngực kiểu này, vã mồ hôi, khó thở, huyết áp tụt, có tăng huyết áp và tiểu đường. Trước khi nghĩ đau dạ dày thì phải loại trừ tim trước.”

Điện cực được dán lên ngực bệnh nhân. Máy điện tâm đồ chạy ra từng dải giấy trắng in những đường răng cưa đen.

Tờ điện tâm đồ vừa in ra đã khiến An Nhiên khựng lại. Những đường sóng ở vùng trước tim bị đội lên bất thường - dấu hiệu kinh điển cho thấy một phần cơ tim đang thiếu máu nghiêm trọng.

Không còn là đau dạ dày nữa. Đây là nhồi máu cơ tim cấp.

Không đẹp.

Rất không đẹp.

“Báo động đỏ tim mạch. Gọi Can thiệp tim mạch ngay. Báo Gây mê, Hồi sức sẵn sàng. Lấy men tim, công thức máu, đông máu, điện giải, chức năng thận. Chuẩn bị đường truyền lớn.”

Minh lập tức gật đầu.

“Có gọi Ngoại tim không chị?”

An Nhiên nhìn bệnh nhân. Huyết áp trên monitor là 82/50. Mạch 118. Bệnh nhân thở nhanh, môi nhợt, trán đầy mồ hôi lạnh.

Cô nhìn lại điện tâm đồ.

Nhồi máu cơ tim cấp cần mở mạch càng sớm càng tốt. Nhưng tình trạng tụt huyết áp và khó thở khiến cô không thích cảm giác này. Có thể chỉ là nhồi máu nặng gây sốc tim. Cũng có thể đã có biến chứng cơ học, như rách vách liên thất hoặc hở van cấp sau nhồi máu. Những biến chứng đó hiếm hơn, nhưng một khi xảy ra thì rất nặng, có thể cần Ngoại tim.

“Gọi Ngoại tim hội chẩn dự phòng. Nói rõ bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp, huyết áp tụt, nghi biến chứng.”

Điều dưỡng lập tức gọi.

Người vợ đứng cạnh cửa, mặt trắng bệch.

“Bác sĩ ơi, có phải ông ấy đau dạ dày không? Sáng giờ ông ấy cứ ôm bụng…”

An Nhiên bước tới trước mặt bà.

“Không giống đau dạ dày. Hiện tại chúng tôi nghi chú bị nhồi máu cơ tim cấp, tức là mạch máu nuôi tim có thể đang bị tắc. Cần can thiệp càng sớm càng tốt để mở lại mạch.”

Người vợ sững ra.

“Tim… tim hả bác sĩ?”

“Vâng.”

“Nhưng ông ấy nói đau vùng bao tử…”

“Nhồi máu cơ tim đôi khi không đau đúng kiểu bóp nghẹt ngực. Một số người, đặc biệt là người lớn tuổi hoặc có tiểu đường, có thể đau vùng thượng vị, buồn nôn, mệt, khó thở. Vì vậy phải kiểm tra tim trước.”

Người vợ ôm chặt túi xách, môi run lên.

“Có nguy hiểm không?”

An Nhiên nhìn bà.

Cô ghét câu hỏi này.

Không phải vì khó trả lời.

Mà vì câu trả lời thật lòng thường quá tàn nhẫn.

“Có nguy hiểm.” Cô nói. “Nhưng chú còn tỉnh, còn mạch, chúng tôi đang xử lý. Việc quan trọng nhất bây giờ là cô ký đồng ý cho can thiệp khi bác sĩ tim mạch giải thích.”

“Chi phí…” Người vợ lắp bắp. “Nhà tôi không mang nhiều tiền. Bảo hiểm có trả không? Uống thuốc thôi…”

An Nhiên nghe thấy tiếng monitor sau lưng kêu nhanh hơn.

Cô quay đầu.

Huyết áp 78/46.

Bệnh nhân rên lên một tiếng rất nhỏ, bàn tay bấu vào ga giường.

Thời gian đang tụt xuống cùng huyết áp của ông.

An Nhiên quay lại, giọng thấp nhưng gấp hơn:

“Cô nghe tôi. Chuyện chi phí sẽ có bộ phận hỗ trợ giải thích, nhưng nếu chậm mở mạch, cơ tim sẽ chết thêm từng phút. Khi cơ tim chết quá nhiều, dù có tiền cũng không kéo lại được.”

Người vợ bật khóc.

“Tôi không biết… tôi phải gọi con tôi…”

“Cô gọi ngay. Nhưng song song, cô cần nghe bác sĩ giải thích để quyết định. Đừng chờ đủ người nhà mới làm.”

Bà run rẩy gật đầu, lấy điện thoại ra nhưng tay run đến mức bấm sai mấy lần.

An Nhiên quay vào trong.

“Can thiệp tim mạch tới đâu rồi?”

“Đang xuống. Ngoại tim cũng đã báo trưởng khoa Lâm.”

Minh vừa nói xong, An Nhiên đã thấy Lâm Gia Hân bước vào khu hồi sức.

Khác với đêm qua, hôm nay Gia Hân mặc áo blouse trắng cài kín, bên trong là sơ mi màu xám nhạt. Tóc búi thấp, gọn, không một sợi thừa. Vẻ mệt mỏi sau ca mổ rạng sáng đã được cô che đi sạch sẽ, như thể cơ thể này có khả năng tự sửa chữa bằng kỷ luật.

An Nhiên nhìn thấy cô, nhưng không chào hỏi.

Không có thời gian.

Gia Hân cũng không cần những câu xã giao.

“Bệnh nhân?”

An Nhiên đưa điện tâm đồ cho cô.

“Nam, khoảng sáu mươi tuổi, tăng huyết áp, tiểu đường. Đau vùng thượng vị từ sáng, sau đó khó thở, vã mồ hôi, tụt huyết áp. Điện tâm đồ ST chênh lên vùng trước rộng. Đang gọi Can thiệp tim mạch. Em gọi Ngoại tim vì huyết áp tụt, nghi biến chứng cơ học hoặc sốc tim nặng.”

Gia Hân nhận tờ điện tâm đồ, mắt lướt rất nhanh.

“Siêu âm tim tại giường chưa?”

“Đang chuẩn bị.”

Gia Hân bước tới cạnh bệnh nhân. Cô nghe tim, nhìn monitor, sau đó nói với điều dưỡng:

“Cho tôi đầu dò tim.”

An Nhiên hơi nhíu mày.

“Chị tự siêu âm?”

Gia Hân nhìn cô một cái.

“Không phải chỉ khoa Cấp cứu của cô biết dùng siêu âm tại giường.”

Nếu là lúc khác, An Nhiên có thể đã đáp lại. Nhưng lúc này cô chỉ lùi nửa bước để nhường chỗ.

Gia Hân đặt đầu dò lên ngực bệnh nhân. Màn hình hiện lên hình ảnh tim đang co bóp yếu. Một vùng thành tim phía trước gần như không vận động tốt. Chức năng tim giảm rõ.

Gia Hân chỉnh góc, quan sát thêm.

“Chưa thấy dấu hiệu rõ của rách vách liên thất trên hình nhanh. Không thấy tràn dịch màng tim đáng kể. Có giảm vận động thành trước nhiều, nghĩ nhiều sốc tim do nhồi máu rộng. Ưu tiên can thiệp mạch vành ngay.”

An Nhiên gật đầu.

“Can thiệp tim mạch đang xuống.”

“Dùng thuốc gì rồi?”

“Đang chuẩn bị theo phác đồ nhồi máu cơ tim, nhưng em chờ bác sĩ Can thiệp đánh giá vì huyết áp tụt, nguy cơ cần can thiệp khẩn.”

Gia Hân không phản bác.

“Đúng. Đừng làm gì khiến huyết áp tụt thêm nếu chưa cần.”

An Nhiên liếc cô.

Đây là lần hiếm hoi Gia Hân nói “đúng” mà không kèm theo một câu đâm sau lưng.

Bác sĩ Can thiệp tim mạch chạy vào chưa đầy hai phút sau, trên tay còn cầm điện thoại nội bộ.

“Bệnh nhân đâu?”

An Nhiên bàn giao nhanh. Gia Hân bổ sung kết quả siêu âm tim tại giường. Ba người trao đổi trong chưa đầy một phút.

Kết luận: nhồi máu cơ tim cấp ST chênh lên, huyết động không ổn định, cần chuyển phòng can thiệp mạch vành khẩn.

Vấn đề còn lại là người nhà.

Người vợ vẫn đang gọi điện, nước mắt lăn dài. Đứa con trai ở đầu dây bên kia có lẽ đang hỏi rất nhiều thứ, vì bà liên tục nói “mẹ không biết”, “bác sĩ nói nguy hiểm”, “con mau tới đi”.

Bác sĩ Can thiệp cầm giấy đồng ý, nhưng vừa bước đến, người vợ đã lắc đầu hoảng loạn.

“Tôi phải chờ con tôi. Tôi không hiểu, tôi không dám ký.”

Bệnh nhân trên giường rên lên.

Huyết áp 76/44.

An Nhiên cảm giác có thứ gì đó đập thẳng vào thái dương mình.

Cô bước lên.

“Cô ơi, nếu chờ con cô tới mới ký, có thể sẽ lỡ thời gian vàng.”

Người vợ khóc lớn hơn.

“Nhưng tôi sợ. Lỡ ký rồi ông ấy có chuyện gì thì sao? Lỡ không được thì sao? Lỡ tốn tiền mà vẫn không cứu được thì sao?”

An Nhiên mím môi.

Những câu hỏi đó không sai.

Chỉ là chúng đến vào thời điểm quá tàn nhẫn.

Cô định nói tiếp, nhưng Gia Hân đã bước lên trước.

“Cô nhìn tôi.”

Giọng Gia Hân không lớn, thậm chí thấp hơn An Nhiên. Nhưng người vợ ngẩng lên theo phản xạ.

Gia Hân đứng trước mặt bà, gương mặt lạnh nhưng ánh mắt thẳng.

“Chúng tôi không thể hứa chắc chồng cô sẽ qua khỏi. Không bác sĩ nào được phép hứa như vậy trong tình trạng này. Nhưng hiện tại mạch máu nuôi tim của ông ấy có khả năng đang bị tắc. Nếu không mở lại dòng máu, phần cơ tim đang thiếu oxy sẽ chết thêm từng phút.”

Người vợ nức nở:

“Vậy tôi phải làm sao…”

“Ký để can thiệp.” Gia Hân nói. “Không phải vì chúng tôi chắc chắn sẽ cứu được. Mà vì đó là cơ hội tốt nhất lúc này.”

Bà siết chặt điện thoại.

“Con tôi…”

“Cô có thể vừa ký vừa để điện thoại mở loa. Bác sĩ Can thiệp sẽ giải thích lại cho con cô nghe trên đường chuẩn bị. Nhưng cô không nên để chồng mình chờ chỉ vì mọi người chưa kịp có mặt đầy đủ.”

Không có một chữ thừa.

Không có an ủi rỗng.

Nhưng cũng không ép người nhà bằng nỗi sợ.

An Nhiên đứng cạnh, nhìn Gia Hân.

Cô từng nghĩ người phụ nữ này chỉ biết nói chuyện bằng quy trình và mệnh lệnh. Nhưng lúc Gia Hân đứng trước người nhà bệnh nhân, cô lại có một thứ bình tĩnh rất khác. Không mềm, nhưng chắc. Không ngọt, nhưng đủ để người ta bám vào.

Người vợ run rẩy cầm bút.

“Tôi ký… Tôi ký. Xin bác sĩ cứu ông ấy.”

Bác sĩ Can thiệp lập tức nhận giấy, giải thích ngắn gọn qua điện thoại cho người con trai. Ekip chuẩn bị chuyển bệnh nhân.

An Nhiên đi cạnh cáng, kiểm tra lại đường truyền.

“Monitor di động. Mang thuốc cấp cứu theo. Báo phòng can thiệp sẵn sàng. Hồi sức chuẩn bị giường sau can thiệp.”

Bệnh nhân được đẩy ra khỏi buồng hồi sức.

Khi cáng đi ngang qua, người đàn ông trên giường bất ngờ mở mắt. Ánh mắt ông lạc đi vì đau và thiếu oxy, nhưng vẫn cố tìm vợ mình.

Người vợ chạy theo vài bước.

“Ông ơi, tôi ký rồi. Ông ráng nha. Con đang tới.”

Bàn tay ông khẽ động.

Không ai biết đó có phải là câu trả lời hay chỉ là một co giật yếu ớt của cơ thể đang kiệt sức.

Nhưng người vợ bật khóc như thể vừa được ông nắm lại.

Cánh cửa thang máy đóng lại sau cáng bệnh nhân.

Khoa Cấp cứu bỗng dưng trống đi một khoảng rất nhỏ.

Nhưng chỉ vài giây sau, tiếng gọi từ buồng khám khác đã kéo mọi người trở lại.

“Bác sĩ, bệnh nhân sốt cao co giật!”

An Nhiên quay đầu theo phản xạ, nhưng một bác sĩ nội trú đã chạy tới.

“Chị Nhiên, để em xử trí ban đầu.”

Cô gật đầu.

“Gọi chị nếu không kiểm soát được.”

Bác sĩ nội trú lao đi.

An Nhiên đứng cạnh quầy thuốc, cuối cùng mới cảm thấy cơn mệt tràn lên như nước lạnh. Cô tháo găng, ném vào thùng rác, rồi đưa tay lên ấn nhẹ giữa hai đầu mày.

“Cô luôn nói chuyện với người nhà như sắp ra lệnh cho họ đánh trận?”

Giọng Gia Hân vang lên bên cạnh.

An Nhiên mở mắt, nhìn cô.

“Còn chị thì luôn nói chuyện như đang đọc bản án.”

“Ít nhất bản án của tôi khiến người ta ký.”

“Câu đó nghe không giống lời bác sĩ nhân văn lắm.”

“Bác sĩ nhân văn không có nghĩa là nói những câu dễ nghe mà vô dụng.”

An Nhiên bật cười.

Nụ cười ngắn, khàn vì thiếu ngủ.

“Chị đúng là không hợp làm người tốt trong mắt bệnh nhân.”

Gia Hân nhìn cô.

“Còn cô quá muốn làm người đứng giữa họ và cái chết.”

Nụ cười trên môi An Nhiên nhạt đi.

Cô quay sang nhìn buồng hồi sức vừa trống.

“Đó là công việc của em.”

“Không.” Gia Hân nói. “Công việc của cô là đưa ra quyết định đúng nhất có thể. Không phải dùng bản thân để chặn mọi kết cục xấu.”

An Nhiên im lặng.

Một câu giống như vô tình.

Nhưng lại chạm đúng chỗ.

Gia Hân nhận ra sự im lặng ấy, nhưng không hỏi sâu. Cô cúi nhìn cổ tay trái của An Nhiên.

“Băng còn khô không?”

An Nhiên kéo tay áo xuống theo bản năng.

“Khô.”

“Đừng giấu. Tôi đã thấy rồi.”

“Trưởng khoa Lâm rảnh thật. Cấp cứu xong còn kiểm tra băng tay người khác.”

“Tôi không rảnh.” Gia Hân đáp. “Tôi chỉ không thích làm lại cùng một việc hai lần.”

An Nhiên nghiêng đầu.

“Ý chị là nếu em làm bung vết thương, chị sẽ phải băng lại?”

“Đúng.”

“Vậy em sẽ cố không làm phiền chị.”

Gia Hân nhìn cô một giây.

“Cô hiểu sai trọng điểm giỏi thật.”

Nói xong, cô xoay người định rời đi.

An Nhiên nhìn theo bóng lưng cô. Áo blouse trắng của Gia Hân lướt qua ánh đèn khoa Cấp cứu, sạch sẽ đến mức gần như lạc lõng giữa nơi đầy máu, nước mắt và những tiếng gọi đứt quãng này.

Không hiểu sao, cô bỗng lên tiếng:

“Trưởng khoa Lâm.”

Gia Hân dừng bước.

An Nhiên bước đến gần hơn một chút.

“Lúc nãy, cảm ơn chị.”

“Vì chuyện gì?”

“Vì đã giải thích với người nhà.”

Gia Hân quay lại.

“Đó là việc cần làm.”

“Em biết.” An Nhiên nhìn cô. “Nhưng chị làm tốt hơn em.”

Câu đó khiến Gia Hân im lặng.

Có lẽ cô không ngờ An Nhiên sẽ thừa nhận nhanh như vậy. Cô bác sĩ Cấp cứu này rõ ràng có thể cãi với cả phòng họp không chớp mắt, vậy mà lại có thể nói mình kém hơn ở một điểm nào đó bằng vẻ rất bình tĩnh.

Gia Hân nhìn An Nhiên thêm một giây.

“Cô nhanh hơn tôi.”

An Nhiên nhướng mày.

“Chị đang khen em à?”

“Tôi đang nêu sự thật.”

“À.” An Nhiên gật đầu, khóe môi hơi cong. “Sự thật này nghe dễ chịu hơn sự thật ở phòng họp.”

Gia Hân không đáp.

Nhưng ánh mắt cô dịu đi rất ít.

Rất ít đến mức gần như không thể gọi là dịu.

“Bác sĩ Nguyễn.”

“Vâng?”

“Cơm của cô nguội rồi.”

An Nhiên khựng lại.

Gia Hân liếc về phía bàn trực. Hộp cơm vẫn nằm đó, bị chồng hồ sơ đè lên, tờ giấy của Khánh Linh hở ra một góc.

An Nhiên nhìn theo, rồi nhìn lại Gia Hân.

“Trưởng khoa Lâm còn quản cả giờ ăn của khoa Cấp cứu à?”

“Tôi chỉ vừa thấy cô dùng cà phê như dịch truyền và bỏ qua thức ăn như thể dạ dày là cơ quan không cần thiết.”

“Bác sĩ Ngoại tim cũng quan tâm dạ dày sao?”

“Tôi quan tâm việc bác sĩ ngất trong ca trực sẽ làm tăng số bệnh nhân của bệnh viện.”

An Nhiên cười ra tiếng.

Gia Hân nhìn cô.

Không hiểu vì sao, trong một giây rất ngắn, tiếng ồn của khoa Cấp cứu dường như lùi xa hơn một chút.

Không còn monitor.

Không còn tiếng người nhà.

Không còn tiếng giày chạy trên hành lang.

Chỉ còn nụ cười mệt mỏi nhưng sáng lên rất khẽ của Nguyễn An Nhiên dưới ánh đèn trắng.

Gia Hân rời mắt trước.

“Ăn đi.”

Nói xong, cô quay người bước về phía hành lang.

An Nhiên đứng yên tại chỗ thêm vài giây.

Sau đó, cô đi đến bàn trực, nhấc chồng hồ sơ khỏi hộp cơm.

Tờ giấy của Khánh Linh hiện ra trọn vẹn.

“Ăn trước khi nó thành di vật.”

An Nhiên bật cười lần nữa.

Cô mở nắp hộp.

Cơm đã nguội thật. Thịt kho đóng một lớp mỡ mỏng. Rau xào mềm đi vì để lâu. Nhìn không hấp dẫn chút nào.

Nhưng không hiểu sao, cô vẫn cầm muỗng lên.

Ăn được ba miếng, điện thoại nội bộ lại reo.

An Nhiên ngẩng đầu.

Khánh Linh ở quầy bên kia chỉ tay vào cô, ánh mắt cảnh cáo rõ ràng: nuốt xong rồi hãy chạy.

An Nhiên đành ngồi xuống lại.

Ngoài cửa kính, mưa cuối cùng cũng bắt đầu nhẹ đi.

Khoa Cấp cứu vẫn ồn.

Bệnh viện vẫn đầy người đau.

Ca đau ngực vừa rồi chưa biết kết quả ra sao.

Nhưng giữa một buổi trưa lộn xộn, Nguyễn An Nhiên bỗng nhận ra có một chuyện rất nhỏ đã thay đổi.

Lâm Gia Hân không chỉ là người phụ nữ bước ra từ phòng mổ và chất vấn cô giữa ranh giới sống chết.

Cô ấy còn là người nhìn thấy hộp cơm bị bỏ quên của cô.

Và khó chịu vì điều đó.

Thật khó hiểu.

Cũng thật phiền phức.

Nhưng An Nhiên vừa ăn cơm nguội, vừa phát hiện khóe môi mình không hạ xuống được ngay.