Bên này sông Hậu, nước không trong, cũng chẳng hẳn đục, nó mang cái màu lưng chừng của phù sa, của những mùa nước lên rồi nước rút, của những thứ đã trôi qua mà không ai giữ lại được. Xóm chài nằm nép sát mép sông, những mái tôn cũ xô lệch, những vách ván chắp vá, nhìn xa giống như một thứ gì đó tạm bợ được cột lại với nhau để khỏi trôi đi. Buổi sáng ở đây bắt đầu sớm hơn bên kia bờ. Khi phía Ninh Kiều vẫn còn sáng đèn, còn tiếng xe, tiếng người, thì bên này đã có người chống ghe ra nước. Tiếng mái chèo chạm vào mặt sông nghe nhẹ mà sâu, tiếng lưới quăng ra nghe một cái soạt rồi chìm mất, giống như một thói quen đã ăn vào tay chân của những người sống cả đời với nước. Họ không cần nhìn đồng hồ, chỉ cần nhìn con nước là biết lúc nào phải đi, lúc nào phải về. Có người sống cả đời ở đó, chưa từng bước qua bên kia. Cũng có người đi rồi… không quay lại.
Chị sinh ra ở xóm đó. Hồi còn con gái, chị đẹp theo kiểu rất khó gọi tên, không phải cái đẹp trắng trẻo, mềm mại của mấy cô gái ở phố, mà là cái đẹp rắn rỏi, rám nắng, nhìn vào thấy có sức, thấy chịu được gió, chịu được nước. Tóc chị dài, lúc nào cũng buộc gọn phía sau, gương mặt ít khi cười lớn, nhưng đôi mắt sáng lúc nào cũng như đang cười. Trong xóm, người ta hay nói nhỏ với nhau rằng con nhỏ đó vừa đẹp vừa siêng. Việc gì chị cũng làm. Từ vá lưới, gỡ cá, chống ghe, tới những việc mà đàn ông trong xóm cũng thấy ngán, chị vẫn làm, không than. Chỉ có điều chị ít nói. Ai hỏi thì trả lời, không hỏi thì thôi, như thể lời nói đối với chị là thứ không cần thiết bằng một cái kéo lưới đúng lúc.
Anh ở cùng xóm, cách nhà chị vài căn. Người anh không cao lớn nhưng săn chắc, cái săn chắc của người quen dùng sức, quen với việc nín thở dưới nước lâu hơn người khác. Da anh sạm đi vì nắng, vì nước, vì những lần lặn xuống đáy sông rồi ngoi lên thở gấp. Anh hiền, cái hiền không phải ai cũng có. Không phải kiểu khờ khạo, mà là kiểu ai nhờ gì cũng làm, không tính toán, không so đo, làm xong rồi thôi, không nhớ. Người trong xóm thương anh cũng vì vậy. Có người từng nói đùa rằng thằng đó sau này lấy vợ chắc bị ăn hiếp, anh nghe xong chỉ cười, cái cười hiền đến mức người ta không nỡ nói thêm.
Anh không sống bằng cách giăng lưới như những người khác. Anh lặn. Lặn xuống tận đáy sông Hậu để bắt cá ngát, thứ cá chỉ sống ở chỗ nước sâu, tối, nơi mà ánh sáng không còn xuống tới. Nghề đó không ai trong xóm muốn theo, vừa cực vừa nguy hiểm, chỉ cần sơ sẩy một chút là không kịp ngoi lên. Nhưng anh làm được. Không phải vì liều, mà vì anh quen. Anh không có đồ nghề gì đáng kể, chỉ một đoạn ống dài nối từ mặt nước xuống, gắn với cái máy bơm oxy cũ đặt trên ghe, thứ máy người ta dùng để sục oxy cho mấy xe chở cá. Anh mua lại, sửa đi sửa lại nhiều lần, tới khi dùng được. Mỗi lần lặn, anh buộc một sợi dây quanh lưng để chính anh lần theo mà trở lại. Có người hỏi buộc chi cho vướng, anh chỉ nói đơn giản rằng để khỏi lạc. Nói xong, anh cười, như thể chuyện đi xuống chỗ tối nhất của con sông rồi tìm đường lên lại chỉ là một việc bình thường.
Chị với anh quen nhau cũng không có gì đặc biệt. Chỉ là những lần gặp ngoài sông, những lần ghe này lướt qua ghe kia, những cái gật đầu, những lúc anh phụ chị kéo mẻ lưới nặng, hoặc chị đưa lại cho anh mớ cá nhỏ còn sót. Không ai nói nhiều, nhưng ở xóm đó, chuyện gì cũng lan nhanh hơn nước chảy. Người ta nhìn cách hai người đứng gần nhau mà không cần nói, là biết. Đến khi có người đứng ra mai mối, chị gật đầu, anh cũng gật đầu, như thể đó là chuyện đã có sẵn từ trước, chỉ đợi nói ra.
Đám cưới diễn ra đơn giản. Vài mâm cơm bày ra trước nhà, cá kho, cá chiên, canh chua, những món quen thuộc tới mức không cần gọi tên. Người trong xóm tới đông, không phải vì hiếu kỳ mà vì thương. Không có nhạc, không có đèn, chỉ có tiếng nói cười lẫn với tiếng nước vỗ vào bờ. Chị mặc áo mới, ngồi bên anh, vẫn ít nói như thường. Anh thỉnh thoảng quay qua nhìn chị, cười. Cái cười đó, về sau, người ta vẫn nhớ.
Cuộc sống sau đó không khác trước là bao. Sáng ra sông, chiều về. Anh lặn, chị lo phần còn lại. Những ngày trúng cá, trong nhà có thêm chút tiếng cười. Những ngày không có gì, hai người ăn qua bữa, không ai than. Trong xóm, người ta bắt đầu nói rằng nhà đó đỡ cực hơn mấy nhà khác, không phải vì giàu, mà vì có cái nghề bắt được cá từ chỗ sâu.
Chỉ có điều, cái gì lấy từ chỗ sâu quá, người ta cũng không biết tới khi nào nó sẽ lấy lại cái gì.
Có một buổi chiều, nước đứng, mặt sông phẳng như không có gì bên dưới. Anh lặn. Trên mặt nước chỉ còn lại cái ống thở và sợi dây buộc lưng kéo dài xuống. Chị đứng trên ghe, nhìn xuống. Một lúc lâu, anh ngoi lên, thở mạnh, nước chảy dọc theo mặt. Chị hỏi nhỏ, dưới đó sâu không. Anh nói sâu, rồi thôi. Chị hỏi có sợ không. Anh lắc đầu, nói không, rồi thêm một câu rằng có dây, lần theo là lên. Chị không hỏi nữa. Chỉ nhìn sợi dây, cái sợi dây mỏng manh nối giữa mặt nước và chỗ tối phía dưới.
Đêm đó, nước ròng. Gió thổi nhẹ qua mặt sông. Bên kia, Ninh Kiều sáng đèn, ánh sáng hắt xuống nước thành những vệt dài. Bên này, xóm chài tối, chỉ có vài ngọn đèn nhỏ leo lét trước hiên nhà. Anh ngồi vá lại đoạn ống bị rò, tay làm quen đến mức không cần nhìn nhiều. Chị ngồi bên cạnh nhìn anh, rồi nhìn ra sông, nơi nước vẫn chảy đều...
Sông Hậu đêm đó vẫn vậy. Chảy chậm, đục, và im lặng.