Khương kéo tuột con Cát ra vòi nước máy công cộng ở góc ngã tư Hùng Vương, vặn vòi cho nước trào ra cái xô thiếc lủng đáy. Nó vục hai tay vớt dòng nước mát lạnh, vã liên tục lên mặt để rửa sạch mớ máu cam và bùn đất nhem nhuốc. Nước xót rát thấm vào những vết xước trên má, trên trán, làm thằng bé nhăn mặt kêu cái "suỵt".

Bé Cát đứng sụt sùi bên cạnh, hai tay bấu chặt lấy vạt áo lấm lem, cái miệng mếu máo chực khóc rống lên lần nữa.

"Nín!" Khương quát khẽ, ném cho con em cái nhìn gườm gườm răn đe. "Khóc lóc cái rứa mà khóc hoài. Chút nữa về tới ngõ, má có hỏi thì nói anh Hai chạy nhanh vấp cục đá té, nghe chưa? Nhất quyết không được khai vụ tụi thằng Lân sẹo ăn cướp cuốn sổ, cũng không được méc chuyện xấp báo bị ướt nát bươm. Rõ chưa?"

Bé Cát thút thít gật đầu. Trẻ con xóm nghèo thường trưởng thành sớm qua những trận đòn roi và những lời dối trá bất đắc dĩ để làm yên lòng người lớn. Khương giấu xấp báo rã nát vào gốc cây bàng già đầu hẻm, lấy mấy viên gạch vỡ đè lên. Tối nay đợi má ngủ say, nó sẽ lẻn ra lôi đi bán ve chai, vớt vát lại được đồng nào hay đồng nấy. Hôm nay coi như sập tiệm, âm vốn nặng. Đôi giày Bata trắng cho con Cát bỗng chốc lùi xa tít tắp mù khơi.

Dắt con Cát lẻn vào nhà trót lọt lúc má đang lui cui dưới bếp sắc thuốc, Khương thay vội cái áo sờn rách khác, vơ lấy củ khoai lang sùng góc luống nhai ngấu nghiến rồi lại phóc ra đường. Trưa trật trưa trờ. Nắng Đà Nẵng sau cơn mưa tống xuống mặt đường nhựa khét lẹt. Khương đi chân đất, cái nóng ran rát dội từ gót chân lên tận đỉnh đầu, nhưng ngọn lửa hừng hực trong lòng nó còn nóng hơn gấp bội.

Nó phải lấy lại cuốn sổ!

Thằng Khương lêu lổng ở cái đất chợ Hàn này từ lúc mới lên sáu, đường đi lối lại, hang cùng ngõ hẻm nào mà nó không rõ. Băng đánh giày của Lân sẹo thường tụ tập chia chác chiến lợi phẩm ở bãi cỏ lau ngập ngụa xà bần phía sau khu lò mổ cũ, sát mép sông Hàn. Chỗ đó um tùm, người lớn ít ai qua lại vì chê mùi hôi, nên nghiễm nhiên thành giang sơn của tụi nhãi ranh đường phố.

Khương lầm lũi đi. Nó không mang theo gậy gộc hay gạch đá. Luật giang hồ vỉa hè tụi nó rành lắm: chơi tay đôi thì xài nắm đấm, đứa nào xài "đồ chơi" là đồ hèn, ỷ thế hiếp cô. Nó lách người qua hàng rào kẽm gai gỉ sét, trườn cạp vào đám cỏ lau mọc cao lút đầu. Từ xa, đã nghe thấy tiếng Lân sẹo the thé chửi thề.

"Đồ ôn dịch! Tổ cha thằng báo lề đường làm ông mừng hụt. Tưởng kẹp giấy bạc năm trăm, một ngàn trong này, ai dè toàn giấy lộn với ba cái hình vẽ tào lao!"

Khương vạch một lối nhỏ dòm ra. Dưới bóng cây bàng mồ côi, Lân sẹo đang ngồi chồm hổm trên một tảng bê tông nứt nẻ. Cuốn sổ da bò bị hắn ném vạ vật trên bãi cỏ tàn úa. Mấy thằng đệ tử xúm xít xung quanh, mặt mũi xị ra vì tưởng vớ được bẫm, ai ngờ công cốc.

"Đại ca, chừ tính sao với cục nợ này? Đem quăng xuống sông cho rảnh nợ, hay lột cái bìa da ra bán cho mấy tiệm đóng giày?" Một thằng nhóc đen thui lên tiếng hiến kế.

Lân sẹo gãi gãi cái đầu húi cua, ngáp ngắn ngáp dài: "Bán được mấy cắc? Thôi, xé mẹ mấy trang giấy ra chùi đít, giữ cái bìa da lại tao làm cái nón đội chơi..."

"Đụng vào cuốn sổ đó, tau liều mạng với tụi mi!"

Một tiếng thét lanh lảnh cắt ngang bầu không khí, như tiếng rít của một con chim cắt lao xuống từ không trung. Khương phóng ra từ bụi cỏ lau, mặt hầm hầm sát khí, hai bàn tay nắm chặt thành nắm đấm nổi rõ những đường gân xanh xao. Nó đứng dang hai chân, ngực ưỡn về phía trước, trừng mắt nhìn thẳng vào Lân sẹo.

Cả đám đánh giày giật thót mình. Lân sẹo nhướng mày, ngạc nhiên nhìn thằng nhóc vừa bị mình đập cho bầm dập lúc sáng, giờ lại lù lù xuất hiện tận hang ổ. Hắn bật cười khùng khục:

"Á đù! Thằng Khương tấu nay ăn gan hùm hay sao mà mò tới tận đây nộp mạng rứa? Chưa ớn đòn hả mi?"

"Tau tới lấy đồ của tau." Khương gằn từng tiếng, bước tới trước một bước. "Mi có giỏi thì đánh tay đôi với tau. Năm đánh một tụi mi không thấy nhục hả? Nếu tau thua, tau tình nguyện xách giỏ đánh giày cho mi một tháng không lấy một cắc. Còn tau thắng, trả cuốn sổ lại đây!"

Bốn thằng đệ tử ồ lên, định nhào vô băm vằm thằng ranh con to gan, nhưng Lân sẹo giơ tay cản lại. Gã giang hồ vặt này tuy hung hăng, nhưng lại có cái máu "hảo hớn" đặc trưng của dân bụi đời. Lời thách đấu sòng phẳng của Khương đánh trúng vào lòng kiêu hãnh của hắn. Lân sẹo đứng dậy, xắn tay áo, nhếch mép:

"Được! Tau ưng cái nết lỳ lợm của mi rồi đó. Tụi bay lùi ra, dọn bãi cho tau. Bữa nay tau không nện cho nó sưng mặt như cái mâm thì tau không làm đại ca ngã năm nữa!"

Đám lau sậy xào xạc lùi lại, tạo thành một võ đài thiên nhiên vòng tròn đầy nắng và bụi đất. Hai thằng con trai, một đen trùi trũi vạm vỡ, một tong teo nhưng mắt sáng như đuốc, gườm gườm lao vào nhau.

Không có võ thuật hoa mỹ, cũng chẳng có chiêu trò bài bản. Chỉ có bản năng sinh tồn và sự tức giận dồn nén. Lân sẹo giáng một cú đấm tạt ngang sầm sập vào thái dương Khương. Khương lách nhẹ, nhưng vẫn dính một cú sượt qua má đau điếng. Nó không lùi lại, mà lấy đà lao thẳng cái đầu cứng như đá vào giữa ngực Lân.

Cú húc mạnh khiến Lân lảo đảo lùi lại mấy bước, thở hắt ra. Thằng Khương bám riết lấy cơ hội, nhảy chồm lên bấu chặt lấy cổ áo đối thủ, quật Lân ngã oạch xuống bãi cỏ tàn. Hai thằng nhóc cuộn tròn lấy nhau, lăn lộn giữa đống gạch vụn và xà bần. Bụi bốc lên mù mịt, lấp cả tiếng thở hổn hển và tiếng đấm bình bịch.

Khương bị Lân lật ngược lại, đè nghiến xuống đất. Một cú đấm sấm sét giáng xuống vai Khương. Thằng bé cắn răng không kêu một tiếng, tay cào cấu loạn xạ, chân ráng đạp mạnh vào sườn Lân. Trong đầu Khương lúc này không còn cảm giác đau đớn, chỉ có hình ảnh dòng chữ màu mực tím hiện lên mồn một. Con trai, ba đã về. Nó phải giữ lấy cha nó. Bằng mọi giá!

Lân sẹo bực tức vì không thể hạ nốc ao được thằng nhóc ốm nhom này nhanh gọn như hắn tưởng. Hắn chửi thề, giơ cao nắm tay nện xuống mặt Khương. Nhờ cú nhoài người lách đòn, Khương lật văng Lân sẹo ra. Trong lúc vật lộn, chân Lân sẹo vô tình đá trúng cuốn sổ da bò nằm trên bãi cỏ.

Cuốn sổ tung lên không trung, rơi bộp xuống đất và lật mở tung ra. Gió nồm từ sông thổi thốc vào, lật phần phật những trang giấy ố vàng. Và rồi, cuốn sổ dừng lại ở trang thứ tư.

Mặt trời trưa rọi thẳng vào bức ký họa. Hình ảnh thằng Khương cười nhe răng khểnh, và dòng chữ tím ngắt dưới góc phải phơi bầy lồ lộ ra trước mắt tất cả.

Lân sẹo đang định lao vào bồi thêm cú đá, bỗng khựng lại. Đôi mắt ti hí của hắn dán chặt vào trang giấy. Hắn không mù, và hắn cũng biết chữ nhờ những lớp học tình thương đêm ở nhà thờ.

"Tìm thấy con rồi. Con trai... ba đã về..." Lân sẹo đọc nhẩm lầm bầm, trán nhăn lại thành một rãnh sâu hoắm.

Hắn quay sang nhìn bức vẽ, rồi nhìn xuống thằng Khương đang nằm xụi lơ trên đất, mặt đầy những vết xước rớm máu, thở dốc nhọc nhằn. Sự hung hăng trên mặt Lân sẹo tự dưng trôi tuột đi đâu mất. Ở chốn giang hồ vỉa hè này, một miếng bánh có thể chém nhau đổ máu, một chỗ ngủ có thể giành giật cạn tình, nhưng có những thứ đụng vào là phạm húy. Đó là hai chữ: Gia đình.

"Ê Khương tấu..." Lân sẹo hắng giọng, chỉ ngón tay lóng ngóng vào cuốn sổ. "Cái... cái này là ba mi vẽ mi hả?"

Khương lồm cồm bò dậy, đưa tay ôm lấy sườn trái đang nhói lên từng cơn. Mắt nó nhòa đi vì bụi hay vì nước mắt, nó cũng chẳng rõ nữa. Nó dùng hết sức bình sinh, bò tới ôm chầm lấy cuốn sổ vào lòng như ôm một sinh mệnh.

"Ba tau đó!" Khương hét lên, giọng vỡ vụn, nức nở. "Ổng chết trên biển lúc tau còn bằng hột mít... Má tau cúng mâm xôi ngày ba tháng bảy mỗi năm... Tau không biết ổng ở đâu chui ra... nhưng ổng gọi tau là con... Tụi mày lấy báo của tau cũng được, nhưng tụi mày xé sổ của ba tau, tau thành ma tau cũng bóp cổ tụi mi!"

Những lời nói nghẹn ngào, rút ruột rút gan của thằng bé bán báo lọt thỏm giữa bãi cỏ lau tĩnh lặng. Mấy thằng đàn em đằng sau cũng im bặt, lấm lét nhìn nhau. Lân sẹo đứng đực mặt ra đó. Cái mác đại ca đầu gấu của hắn sụp đổ, nhường chỗ cho một sự đồng cảm sâu sắc đến kỳ lạ. Lân mồ côi từ nhỏ, bị bỏ rơi ở thềm ga tàu hỏa. Với hắn, chữ "Ba" hay chữ "Má" nó xa xỉ hơn vạn lần ổ bánh mì thịt chả ở tiệm bánh mì Liên Đồng. Cả đời hắn thèm một tiếng gọi con mà không có. Nay thấy thằng Khương sống chết bảo vệ một nét chữ của người cha thất lạc, ruột gan hắn tự dưng chùng xuống.

Lân sẹo hít một hơi thật sâu, phủi phủi hai bàn tay dính đầy đất cát, rồi bước tới chỗ Khương. Hắn không tung nắm đấm, mà chìa một bàn tay ra trước mặt thằng bé.

"Đứng lên đi mi." Giọng Lân trầm hẳn xuống, không còn vẻ xấc xược.

Khương cảnh giác nhìn bàn tay đen nhẻm, do dự một lát rồi cũng nắm lấy. Lân sẹo kéo mạnh Khương đứng dậy, rồi quay sang trừng mắt dòm đám đàn em.

"Tụi bay nghe cho rõ đây! Từ nay thằng Khương tấu là anh em của tau! Đứa nào lạng quạng đụng tới một cọng tóc của nó, hay kiếm chuyện ở bến xe, xóm chợ, tau đập nát xương!"

Lân quay lại nhìn Khương, gãi gãi vết sẹo trên lông mày, cười hì hì: "Tau xin lỗi vụ hồi sáng. Tau tưởng mi lụm được bóp tiền của thằng cha tài chủ nào. Ai dè... của ba mi. Ba mi rảnh ghê, đi vẽ hình mi lưa thưa mấy cọng tóc, thua xa cái nết bảnh trai của tau."

Câu nói đùa tưng tửng của Lân sẹo làm tan biến sự căng thẳng. Khương đưa tay quệt mồ hôi, khóe môi khẽ nhếch lên tạo thành một nụ cười rách tươm nhưng chân thật.

"Mà mi tính răng chừ?" Lân sẹo ngó cuốn sổ. "Ông già mu đâu rồi?"

"Tau không biết." Khương lắc đầu, giở trang giấy kẹp tấm vé tàu hỏa ra. "Trong này có cái vé tàu. Bấm lỗ mấy bữa trước. Tau đoán ổng lảng vảng đâu đây quanh Đà Nẵng này thôi."

Mắt Lân sẹo sáng rực lên như đèn pha ô tô. "Trời đất! Chuyện này y chang mấy cuốn tiểu thuyết trinh thám ông thầy giáo cho tau mượn đọc ké. Nghe tau nói nè, đường sá Đà Nẵng này, từ cái cống rãnh ngã ba Huế cho tới kho xăng Liên Chiểu, băng của tau nắm trong lòng bàn tay. Mày một thân một mình tìm tới mục xương cũng không ra đâu."

Lân sẹo vỗ ngực cái rầm: "Để tau giúp mi một tay! Tụi tau sẽ tỏa ra các bến xe, nhà ga, quán cóc dòm ngó mấy ông nội nào tay cầm cọ vẽ, mùi sặc mùi thuốc lá tàu. Chịu không?"

Khương ngẩn người nhìn gã giang hồ nhí. Buổi sáng chúng nó còn lao vào cấu xé nhau vì mảnh đất sinh nhai, buổi trưa đã thành bạn thâm giao chỉ nhờ một trang giấy cũ. Cái nghĩa khí của những đứa trẻ mọc lên từ bùn đất đường phố bao giờ cũng đơn giản, thẳng thắn và nồng hậu đến kỳ lạ.

"Chịu!" Khương gật đầu cái rụp. "Tìm được ba tau, tau bao mi chầu Mì Quảng Phú Chiêm thêm ba cái bánh tráng nướng luôn!"

"Nhớ đó nha! Đứa nào nuốt lời là làm con chó rụng lông!" Lân sẹo đưa ngón tay út ra.

Hai thằng nhóc đen nhẻm, lấm lem bùn đất, móc ngoéo tay nhau giữa bãi cỏ lau xào xạc gió. Cái bắt tay của tụi bụi đời đã chính thức mở ra một cuộc tìm kiếm vĩ đại nhất trong cuộc đời thằng Khương, biến rắc rối của một người thành cuộc phiêu lưu của cả một bọn trẻ con.

Và ở một góc khuất nào đó trong con hẻm ngoằn ngoèo đường Lê Lợi, người đàn ông đánh rơi cuốn sổ bọc da bò vẫn chưa biết rằng, ông sắp sửa đụng độ với mạng lưới "tình báo" nguy hiểm và ranh ma nhất của đất Đà Nẵng. Cuộc truy tìm, dấn thân của câu chuyện đã chính thức lăn bánh, không thể nào quay đầu lại được nữa.