Chỗ của tụi nó sau một đêm như vậy lại càng giống một cái nhà tạm. Một cái nhà dựng bằng dây điện, bạt cũ, ghế nhựa, thùng đồ, thú bông treo thấp và mấy con người không cùng máu mủ mà vẫn phải ngồi lại với nhau vì ngoài chỗ này ra, chẳng ai còn biết lui vô đâu cho đỡ trống. Cô Ba Lệ được đặt nằm giữa gian, ngay trên tấm chiếu Bảy Loan vừa phủ thêm một lớp áo khoác cũ cho đỡ cấn lưng. Không ai bảo ai, nhưng tự nhiên ai cũng dạt ra một chút, chừa cho cổ một khoảng rộng hơn mọi bữa.

Bộ áo vàng đã được thay ra. Hồng Phấn là người thay cho cổ. Cô làm rất chậm, rất kỹ, tháo từng cái nút, rút từng bên tay áo, sợ mạnh tay quá làm người kia đau thêm. Tới lúc cởi xong, cô không bỏ đại vô thùng như những bữa thường, mà vuốt từ vai xuống tà, vuốt đi vuốt lại cho thẳng rồi đặt lên nắp thùng ngay sát đầu nằm của cổ.

Cái áo dưới ánh đèn vàng không còn cái vẻ sang của lúc đứng dưới sân khấu nữa, chỉ còn là một mảnh vải cũ, chỗ này sờn, chỗ kia đã chắp lại. Nhưng chính vì vậy mà nhìn nó càng đau.

Cô Ba Lệ chưa mê hẳn. Cổ nằm nghiêng một chút, đầu kê lên cái áo khoác cuộn lại, mắt lúc mở lúc nhắm. Hơi thở ngắn và không đều. Có lúc nhìn tưởng như cổ đã ngủ, nhưng rồi ngực lại nhấc lên một cái khó nhọc, môi hé ra tìm hơi. Cái khăn dính máu đặt ở mép chiếu, không ai đem giấu nữa, mà cũng chẳng ai nhìn vào nó lâu.

Bảy Loan ngồi phía trên đầu, cầm cái khăn sạch khác thấm nước rồi lau mặt cho cổ. Lau rất nhẹ, từ trán xuống hai bên thái dương. Bữa thường Bảy Loan hay gắt, hay càm ràm, chớ đêm đó gần như không nói gì. Chỉ có tay cổ là không yên. Lau xong lại vuốt tóc. Tóc xô lệch thì sửa tóc. Góc chiếu nhăn thì kéo lại. Cứ phải làm một cái gì đó thì mới đỡ thấy ngực mình nặng quá.

Ông bầu đi ra đi vô mấy lượt. Cái điện thoại cũ cầm trên tay từ đầu tới cuối, gọi chỗ này một cuộc, hỏi chỗ kia một câu, giọng hạ thấp mà gấp. Nghe là biết trong đầu ổng đang chạy một lượt đủ thứ: xe ở đâu, bệnh viện nào gần, mang theo bao nhiêu tiền, thiếu thì hỏi ai, giờ này còn ai bắt máy. Nhưng cái xoay xở của ổng đêm đó nhìn kỹ cũng chỉ là cái ráng của một người đàn ông nghèo trước một chuyện đã vượt khỏi tay. Ổng đi ra gọi điện, đứng im nghe, quay vô nhìn cái chiếu giữa gian, rồi lại quay ra. Nhìn qua ai cũng hiểu, chuyện đưa người đi lúc này không phải cứ muốn là đi được. Nếu có tiền dư, có xe nhà, có người quen ở bệnh viện, có lẽ mọi chuyện đã khác. Còn ở đây, mỗi lần nghĩ tới chuyện đưa người đi là lại đụng vô một bức tường mang tên “lấy gì”.

Linh ngồi ở mép chiếu, gần tới mức chỉ cần nhích thêm chút nữa là chạm được vô cổ chân Cô Ba Lệ, nhưng nó không dám. Hai bàn tay để trên đầu gối, ngón tay bấu chặt tới trắng bệch. Mắt nó nhìn chỗ cổ nằm mà không biết nên nhìn vô đâu. Nó chưa từng ở trong một đêm như vầy. Từ nhỏ tới lớn, nó từng thấy người bệnh, từng thấy người khóc, từng nghe người ta kể đủ thứ khổ, nhưng chưa bao giờ nó ngồi giữa một gian hàng hội chợ nửa sáng nửa tối, chung quanh là thú bông, dây điện, loa đài, bảng số, mùi dầu chiên cũ với phấn son chưa tẩy hết, còn ở giữa là một người mấy tiếng trước còn đứng dưới đèn, giờ nằm xuống, thở cũng khó nhọc.

Nó nhìn Hồng Phấn, nhìn Bảy Loan, nhìn ông bầu. Ai cũng im mà ai cũng không yên. Tự nhiên cái câu nó nói đêm qua, “để em học đứng phụ chị”, quay lại trong đầu, nghe non tới đau. Nó vẫn muốn giữ lời đó, nhưng lần đầu tiên thấy có những chuyện mình muốn cũng chưa chắc đã kịp.

Hồng Phấn ngồi bên kia, từ lúc đỡ Cô Ba Lệ ngồi xuống ở sau cánh gà tới giờ gần như chưa nói được câu nào trọn. Không phải cô không còn lời, mà là sợ mở miệng ra rồi cái phần đang cố gượng trong người sẽ bể mất. Cô ngồi thẳng lưng, tay đặt trên chiếu, mắt không rời khuôn mặt đang tái dần của người bên cạnh. Mấy ngày nay cô đã tự nhủ đủ kiểu: bệnh thì rồi cũng có cách, nghỉ vài bữa rồi cũng đỡ, hoặc ít nhứt còn kéo thêm được chút nào hay chút đó. Nhưng tới đêm nay, khi bộ áo vàng đã nằm xếp trên thùng, khi cái khăn máu không còn giấu được nữa, khi hơi thở của Cô Ba Lệ lên xuống như sợi chỉ mỏng trước gió, cô biết trong lòng mình có một cái ranh giới vừa đứt.

Cô nhìn gương mặt kia, cái gương mặt đã tẩy bớt son phấn nhưng ở khóe môi vẫn còn sót chút màu, tự nhiên nhớ lại đủ thứ. Buổi sáng Cô Ba Lệ ngồi vuốt áo vàng. Cái trâm cũ cổ giữ kỹ như giữ một thời mình từng sáng. Cái cách cổ nói “còn đèn”, “đang có người”, “đứng được mà”. Những câu ngắn ngủn đó giờ gom lại thành cả một đời người. Một đời sống nhờ ánh đèn tới mức tới lúc sắp tắt rồi vẫn nghĩ cho ánh đèn trước.

Một lúc rất lâu sau, Cô Ba Lệ mới mở mắt hẳn ra. Không mở to, chỉ hé dần thôi, như người vừa bơi qua một quãng rất xa mới ngoi lên được mặt nước. Ánh mắt cổ không còn cái sắc của người đứng sân khấu nữa, nhưng vẫn nhận ra từng người. Cổ nhìn lên mái bạt trước, rồi nhìn chậm qua từng gương mặt trong gian. Tới Hồng Phấn, ánh mắt dừng lại lâu hơn.

Môi cổ động đậy mấy lần mới ra được tiếng. Hồng Phấn phải cúi sát xuống mới nghe. Cổ nói rất khẽ: “Đừng bỏ sân khấu nghen.”

Chỉ vậy thôi.

Hồng Phấn nghe xong phải cắn môi mới giữ cho mặt mình không lệch đi. Cô gật liền, gật nhanh như một đứa nhỏ sợ người lớn chưa kịp yên lòng đã đi mất. “Không bỏ.”

Cô Ba Lệ nhìn qua Bảy Loan. Cổ không nói thành câu rõ, chỉ thở ra một hơi rồi mấp máy môi. Nhưng Bảy Loan hiểu. Cổ gật đầu lia lịa, tay đưa lên vuốt nhẹ tóc Cô Ba Lệ thêm lần nữa. Mắt đã đỏ hoe từ lúc nào. Người ta ở với nhau lâu, tới một lúc nhiều câu không cần nói hết cũng hiểu.

Rồi Cô Ba Lệ nhìn qua Linh.

Cái nhìn lần này khác hẳn. Không còn là cái nhìn của người đi trước nhìn một đứa mới vô đoàn nữa. Cổ thở mấy nhịp ngắn rồi mới nói được thành câu: “Ở được thì ở.”

Giống hệt câu cổ nói đêm trước.

Nhưng chính cái giống đó mới làm đau. Hôm qua, câu ấy còn là nửa thử nửa thương. Đêm nay, nó thành lời gửi.

Linh nghe xong, cổ họng cứng lại. Nó gật đầu. Không gật mạnh như bữa trước. Cũng không gấp như một đứa đang mừng. Nó gật chậm, mà chắc, rồi nói: “Em ở.”

Lần đầu tiên từ lúc ngồi đây, giọng nó không run.

Ngoài kia, gió đêm tạt vô làm tấm bạt trước gian phập lên một tiếng rồi rơi xuống. Cái âm thanh nhỏ thôi, nhưng trong sự yên lặng của gian hàng nghe như ai vừa kéo một cánh màn xuống. Ông bầu quay vô đúng lúc ấy. Ổng đứng sát cửa bạt, bóng người đổ dài trên nền đất, nhìn một vòng quanh chiếu mà không bước lại liền. Trên tay ổng vẫn cầm điện thoại. Có thể ổng đã gọi được xe. Mà cũng có thể không. Nhưng chính lúc đó, thấy Hồng Phấn ngồi giữ tay Cô Ba Lệ, thấy Bảy Loan lau tóc cho cổ, thấy Linh ngồi mép chiếu mắt đỏ mà vẫn cố nuốt xuống, ổng đột nhiên không nói thêm câu nào về xe cộ, tiền nong hay bệnh viện nữa.

Sau đó mọi thứ chậm lại hẳn. Không ai nhìn đồng hồ. Không ai đếm thời gian. Chỉ có Hồng Phấn là người cảm ra trước, bàn tay mình đang nắm lấy tay Cô Ba Lệ không còn đáp lại như ban đầu nữa. Lúc trước vẫn còn một cái siết rất khẽ, hoặc một chút động đậy nhỏ như để người kia biết mình không nằm một mình. Rồi tới một lúc, bàn tay đó nhẹ dần đi. Hơi thở vốn đã mỏng lại thưa hơn, kéo dài hơn, như mỗi lần thở ra là phải gom hết phần sức còn sót lại trong người. Hồng Phấn cúi xuống thấp hơn, gần như nín thở để nghe, để chờ, để tự lừa mình rằng nhịp sau sẽ trở lại như cũ.

Nhưng nó không trở lại nữa.

Bảy Loan đang lau tóc cho Cô Ba Lệ thì khựng tay lại. Ông bầu đứng phía cửa bạt quay mặt đi. Linh ngồi chết trân, mắt mở lớn mà không hiểu sao một khoảnh khắc như vậy lại có thể đi qua nhẹ tới vậy. Không có gì dữ dội xảy ra hết. Chỉ là người nằm đó im dần, bàn tay trong tay Hồng Phấn nhẹ đi, rồi cả gian bỗng đổi khác hẳn. Đổi tới mức ai cũng biết, dù không ai là người nói ra trước.

Cái đoàn này không có kiểu đau ồn ào. Không ai ôm nhau gào. Không ai ngã vật ra khóc. Họ nghèo quá, sống chật quá, lo quá lâu rồi, thành ra cả cách đau cũng kín. Bảy Loan lấy cái khăn sạch, lau khóe miệng cho Cô Ba Lệ lần cuối. Hồng Phấn vuốt thẳng lại tà áo đắp ngang người cổ. Ông bầu bước tới kéo tấm bạt chỗ cửa lại cho kín gió hơn. Linh ngồi đó nhìn từng động tác nhỏ, thấy tim mình như bị ai bóp mà không thốt nổi tiếng nào. Chính mấy cái lau, cái vuốt, cái kéo bạt đó mới là tình người của tụi nó. Không có lời hay. Không có nghi thức. Chỉ là không để người nằm xuống phải lôi thôi.

Trời gần sáng khi đó. Một màu nhạt nhạt bắt đầu rịn lên ngoài mé bãi đất, chưa đủ gọi là sáng, nhưng đủ làm bóng đèn vàng trong gian trông cũ hơn. Ngoài hội chợ, mấy gian hàng vẫn còn nguyên: bảng số vẫn dựng, dây điện vẫn cuộn, thùng loa vẫn kê sát vách, thú bông treo lủng lẳng ở góc kia, cái bàn bọ phủ bạt mỏng chưa ai gỡ. Mọi thứ vẫn còn đó. Chỉ thiếu một người. Và chính cái thiếu đó làm cả gian như rộng ra, trống một khoảng rất khó chịu, cái khoảng mà tối qua còn có tiếng ho, còn có bàn tay vuốt áo, còn có câu “còn đèn”.

Hồng Phấn là người đứng dậy đầu tiên. Cô đứng hơi lâu, như người vừa phải kéo thân mình ra khỏi một chỗ sâu. Rồi cô đi tới chỗ để bộ áo vàng, mở ra, vuốt lại một lần nữa. Động tác chậm, chắc, gần như dịu dàng. Xong, cô gấp lại, cẩn thận hơn cả lúc tối. Cô quay lại nhìn mọi người. Gương mặt cô lúc đó không còn son phấn, tóc cũng đã xõa xuống, nhìn đúng là Hồng Phấn của những giờ không có sân khấu.

Cô nói rất nhỏ, nhưng rõ: “Tối nay vẫn mở.”

Câu đó rơi xuống gian hàng như một nhát cắt. Không phải tàn nhẫn. Cũng không phải vô tình. Người trong đoàn hiểu hơn ai hết, ở cái chỗ này, người có thể đi, nhưng đèn thì vẫn phải sáng.

Không ai phản đối. Bảy Loan gật đầu, mắt vẫn đỏ. Ông bầu đứng im một lúc rồi cũng gật. Linh ngồi đó, nghe câu nói ấy mà đau tới mức muốn bật khóc, nhưng rồi cũng gật theo.

Ngoài kia, trời sáng thêm chút nữa. Bãi đất sau một đêm dài hiện ra nhếch nhác, ướt át, quen thuộc. Còn trong gian hàng nhỏ đó, giữa dây điện, bảng số, quà treo và một bộ áo vàng được gấp phẳng phiu, người ta ngồi lại với nhau thêm một lúc rất lâu.

Không ai nói nhiều.

Nhưng ai cũng hiểu, từ đây về sau, mỗi đêm bật đèn lên, chỗ trống kia sẽ còn đi theo rất lâu. Không phải để hành người ta tới chết, mà để nhắc rằng đã từng có một người đứng ở đó, đã từng cười ở đó, đã từng ho tới không thở nổi mà vẫn nói “còn đèn”.