Qua tới chiều thứ tư ở bãi chợ ven sông, cái nóng bắt đầu đè xuống dữ hơn mấy bữa đầu. Không còn là thứ nắng mới tới còn dễ chịu chút đỉnh nữa, mà là cái oi bức ngấm từ mặt đất hắt lên, từ mái bạt dội xuống, ngồi yên không cũng thấy người bức bối. Từ trưa tới giờ, đứa vá lại đồ diễn, đứa gỡ dây rối, đứa phủi bụi mấy món quà treo, việc không nặng gì mấy mà làm một hồi cũng đủ mệt.

Linh ngồi nép dưới mé bạt, lưng tựa vô thùng đồ diễn, cổ họng khô ran. Nước trong can để từ sáng tới giờ đã ấm hẳn, uống vô không còn đã khát nữa. Nó ngồi nhìn ra ngoài đường. Chỗ đó có chiếc xe nước mía đứng dưới gốc cây, mấy cây mía xanh dựng chồng lên nhau, cái máy ép quay ken két, nước chảy xuống ly vàng ươm, đá đập vô nghe lách tách. Giữa buổi nóng như vầy, chỉ nhìn thôi cũng thấy mát.

Nó ngồi thêm một chút rồi đứng dậy đi ra mua. Trong đoàn lúc đó ai cũng đang lo phần mình nên không ai để ý. Chuyện khát thì đi kiếm cái uống, với nó, cũng chẳng có gì lạ. Linh cầm ly nước mía lạnh buốt trên tay, uống một hơi dài. Cái ngọt mát chạy xuống cổ làm người nhẹ hẳn. Nó đứng ngoài thêm chút nữa mới quay vô, vừa đi vừa uống tiếp.

Nhưng vừa bước qua mé bạt, tự nhiên nó thấy mấy ánh mắt trong đoàn chạm vô cái ly trên tay nó rồi lặng lẽ rời đi. Không ai nói gì liền. Bảy Loan đang ngồi gỡ tóc giả, ngẩng lên nhìn một cái rồi lại cúi xuống. Con Thắm đang xếp mấy con thú bông cũng liếc qua. Ông bầu ngồi ngoài mé sân khấu nghe tiếng chân nó thì ngoái vô một chút rồi thôi. Chính cái kiểu không ai nói mới làm Linh thấy cấn. Như mình vừa làm trật chuyện gì đó mà chưa biết trật chỗ nào.

Nó về chỗ ngồi, đặt ly nước mía xuống bên chân. Uống tiếp thì không dám uống, mà bỏ đó thì trong bụng hơi tiếc.

Một lát sau Hồng Phấn từ trong xe bước xuống. Cô chưa trang điểm, tóc chỉ búi tạm ra sau, mặt trần nên lộ rõ vẻ met mỏi. Cô đi ngang qua, ngó thấy ly nước mía rồi nhìn Linh, giọng nhẹ hều như nhắc một chuyện nhỏ: “Bỏ đó đi em. Giờ này ai lại uống nước mía. Lát lên đèn rồi khan cổ, nói không ra hơi đó.”

Nói xong cô đi luôn, không đứng lại giảng giải gì thêm.

Chừng đó cũng đủ cho Linh hiểu cái ly nước mía này không phải chuyện nhỏ như nó nghĩ. Nó cúi xuống nhìn ly nước. Đá đã tan gần hết, nước cũng lạt ra. Hồi nãy còn thấy ngon, giờ tự nhiên không muốn uống nữa.

Bảy Loan ngồi bên kia nghe vậy mới chen vô, giọng nửa chọc nửa thiệt: “Mới vô nên chưa biết đó. Trước giờ diễn là bớt mấy món lạnh lạnh, ngọt ngọt đi. Ham miệng chút rồi lát đứng nói một hồi rát cổ, ráng chịu à nghen.”

Con Thắm ngồi xếp đồ cũng cười: “Ở đây thiếu gì chuyện ngộ vậy đó. Có ai ngồi chỉ hết đâu.”

Linh nghe xong chỉ “dạ” nhỏ một tiếng. Nó đẩy ly nước mía ra xa thêm chút nữa.

Ngoài trời, nắng còn nằm lì trên bãi đất. Mấy quầy ngoài mé chợ bắt đầu lục đục lên đèn. Quầy đồ ăn nhóm bếp trước, mùi dầu nóng với mùi cá viên chiên gió đưa vô tận dưới bạt. Mấy đứa nhỏ chạy ngang sân khấu cười ré rồi lại mất hút. Qua bốn ngày ở đây, chỗ này không còn lạ với tụi nó nữa. Ai cũng đã nhớ được chỗ nào để đồ, chỗ nào tối tới hay đông người đứng, chỗ nào gió sông khuya hay lùa vô lạnh lạnh.

Tới giờ sửa soạn, mọi thứ trong đoàn tự nhiên vô nhịp. Gương nhỏ dựng lên. Hộp phấn mở ra. Son môi, chì kẻ mắt, lông mi giả, kẹp tóc trải lăn lóc trên tấm vải cũ. Mỗi người tự ngồi vào chỗ của mình, khỏi cần ai biểu.

Trong lúc mọi người đang sửa soạn, Linh cúi xuống kiếm cây kẹp tóc rớt đâu đó dưới sàn xe. Nó vừa ngẩng lên thì thấy Bảy Loan ngồi nép bên trong, một chân gác nhẹ lên mép ghế, tay cầm cái dao cạo nhỏ đưa chậm dọc ống chân. Động tác gọn, quen, làm xong chỗ này mới đổi qua chỗ khác, như thể đó là chuyện trước giờ ai cũng rõ.

Linh đứng khựng một chút.

Bảy Loan thấy nó đứng đó thì nói: “Kiếm gì kiếm lẹ lẹ đi em. Đứng chắn chỗ người ta hoài. Né ra coi.”

Linh “dạ” một tiếng rồi né ra ngoài.

Ra tới mé bạt, nó vô thức kéo nhẹ ống quần mình lên nhìn thử. Chân nó không có nhiều lông, ống chân cũng gọn, nhìn qua không thấy vướng víu gì. Nó buông tay xuống liền, trong bụng tự nhiên thấy mình hên thiệt.

Trong xe, Bảy Loan vẫn còn ngồi đó, làm tiếp phần dang dở. Ngoài này, mấy cái váy treo sẵn đã bắt đầu đong đưa theo gió chiều, chờ tới lúc lên đèn.

Linh cũng ngồi xuống trước cái gương nhỏ. Nó cầm cây son mà chưa tô liền. Nó nhìn vô mặt mình một hồi, thấy cái đứa trong gương vừa quen vừa lạ. Mới mấy hôm trước thôi, nó còn thấy sân khấu là chỗ sáng choang, cứ bước ra đó là khác liền. Giờ nó bắt đầu thấy để ra được chỗ đó, người ta còn phải giữ đủ thứ phía sau.

Bên cạnh, Hồng Phấn ngồi kẻ mắt. Tay cô đi chậm mà chắc, từng nét kéo ra gọn hơ. Làm riết thành quen nên nhiều khi khỏi cần ngó kỹ, cây chì cũng tự biết phải đi tới đâu. Chỉ tới lúc kéo thêm một chút ở đuôi mắt, tay cô chựng lại một nhịp rất nhẹ. Linh ngồi sát bên mới thấy. Hồng Phấn cũng không nói gì, chỉ lấy khăn lau đi rồi kẻ lại từ đầu, mặt vẫn tỉnh queo.

Linh nhìn qua, rồi lại liếc xuống cái ly nước mía đang để xa xa một góc. Tự nhiên nó thấy nghề này lạ thiệt. Không phải cứ chuyện lớn như bán được bao nhiêu vé hay khách đứng đông cỡ nào mới đáng ngại. Nhiều khi là mấy chuyện nhỏ xíu như cái cổ họng, hơi thở, cái ly nước lạnh uống sai lúc. Tới hồi bước ra dưới đèn mới biết.

Bảy Loan lúc đó đang cột lại tóc giả, thấy nó ngẩn ngơ thì nói tỉnh queo: “Còn nhiều cái phải nhớ lắm em. Giờ này đừng có uống nước đá, đừng ham đồ ngọt quá, đừng ngồi quạt thẳng vô mặt, đừng nói giỡn nhiều trước giờ ra. Nghe thì mắc cười, mà trật một cái là tối biết liền.”

Con Thắm chen vô: “Bởi vậy chớ nhìn ngoài mà tưởng dễ.”

Linh quay qua nhìn hai người đó, rồi nhìn lại Hồng Phấn đang tô son. Nó không hỏi nữa. Có mấy chuyện chỉ nghe thôi cũng chưa thấm hết, phải ở lâu mới ngấm.

Ngoài kia trời dịu xuống thêm chút nữa. Gió sông bắt đầu lên, làm mép bạt lay nhè nhẹ. Người ngoài chợ đông dần theo giờ. Mấy bà bán hàng đi ngang ngoái vô phía sân khấu. Mấy đứa nhỏ biết tối tới đây sẽ có nhạc. Mấy ông đàn ông đứng ngoài rìa chợ cũng biết chỗ này lát nữa sẽ sáng hơn mấy gian còn lại. Cái bãi này qua mấy hôm đã bắt đầu đông hẳn.

Hồng Phấn đánh phấn xong, ngồi nhìn lại mình trong gương một chút. Dưới lớp phấn, mấy dấu mệt ban chiều dịu xuống. Đôi mắt sắc hơn. Môi đỏ lên. Cái mặt này chút nữa sẽ là cái mặt người ta nhìn, người ta kêu, người ta chọc ghẹo, người ta nhớ loáng thoáng rồi thôi. Cô cúi đầu sửa lại cổ áo, đứng dậy, kéo tà áo cho thẳng.

Linh ngồi phía sau nhìn theo. Hồi chiều còn là một người đàn bà mặt trần, tóc cột tạm, đi ngang chỉ nói có một câu nhắc nhỏ. Tới lúc đèn sắp bật lên, người đó đã khác rồi. Nó nhìn mà thấy khoảng từ trong này ra ngoài kia gần thiệt gần, mà cũng xa thiệt xa.

Nhạc nổi lên.

Đèn bật.

Mấy bóng người ngoài sân khấu bắt đầu tụ lại.

Hồng Phấn bước ra, cười, cất giọng. Giọng rao vẫn tròn, vẫn ngọt, không khàn, không hụt, như thể buổi chiều vừa rồi không có tí nóng nào, không có tí mệt nào, không có cái ly nước mía nào hết.

Ở dưới, người ta vẫn cười, vẫn chen nhau mua vé, vẫn nói qua nói lại mấy câu chọc ghẹo như mọi bữa. Linh đứng trong cánh gà nhìn ra. Bữa nay nó không còn nhìn sân khấu bằng con mắt háo hức như mấy hôm đầu nữa. Nó bắt đầu thấy đây không chỉ là chỗ sáng cho người ta nhìn. Muốn bước ra đó, mỗi người phải tự giữ mình từng chút một.