Mùi dầu máy và nước đọng phủ lên tầng hầm thành một lớp không khí lạnh, đặc và cũ, như thể nơi này đã quen giữ lại những thứ không ai muốn mang theo: hơi thở nén, giày ướt, tiếng rên bị nuốt, và cả những quyết định đến muộn nửa nhịp. Đèn "sự cố" đỏ mờ treo trên trần chớp theo một nhịp không đều, quét lên mui xe bụi bám những vệt sáng đứt đoạn như máu khô phản trong gương. Ở cuối lối vào, cánh cửa sắt vẫn rung rất nhẹ sau mỗi tiếng cào bên ngoài. Thanh then cài ngang thân cửa phát ra tiếng cạch khô theo từng rung động, nhỏ mà đều, như tiếng hai hàm răng đang tự va vào nhau vì lạnh.

Lâm Khải đứng trước cửa.

Tay anh đặt hờ lên kim loại lạnh, nhưng mắt không nhìn mặt khóa. Anh nhìn xuống khe chân cửa, nơi nước mưa chua đã len vào thành một vệt mỏng trên nền xi măng. Nước đó không còn bốc khói như lúc đầu, chỉ nằm đó, âm thầm và xấu, như một thứ đã ăn xong phần dễ trước khi chờ tới phần khó hơn.

Bên ngoài, tiếng cào không dồn dập.

Nó chậm.

Đều.

Có quãng nghỉ.

Không giống thú đói đang phát điên. Nó giống cách một con vật đang thử một thứ mới, lặp lại cho tới khi hiểu cách thứ đó mở ra.

Vũ Minh đứng lệch sang bên phải, tay cầm thanh sắt thấp xuống ngang đầu gối. Dưới ánh đỏ mờ, các cơ ở cánh tay anh nổi lên thành từng mảng cứng dưới lớp da sạm, như thể cả người anh ta chỉ đang chờ một cú bật ngắn để lao vào phần đơn giản nhất của mọi vấn đề. Hoàng Nam ở phía đối diện, vai rộng chặn gần nửa lối đi, mắt dán lên mặt cửa như thể chỉ cần nhìn đủ lâu thì sẽ nhìn xuyên được sang bên kia tấm cửa kim loại. Trần Duy thì lùi sâu hơn vào khoảng tối giữa hai chiếc xe, nhưng không xa đến mức thành bị bỏ lại; hắn luôn giữ đúng khoảng cách để nếu cửa bật ra, người đầu tiên bị vồ sẽ không phải là mình.

Lâm Khải hạ người xuống.

Đưa mặt sát hơn về khe cửa.

Mùi chua đã dịu đi. Chỉ còn lại mùi lông ướt, đất bẩn và một thứ tanh mỏng, không phải máu tươi, mà là thứ mùi thường bám ở những cái miệng vừa học xong một kiểu cắn mới. Anh không nghe tiếng gầm. Không nghe bước chạy mất kiên nhẫn. Chỉ có hơi thở.

Không phải một con.

Nhiều hơn.

“Có gì đó không phải...,” anh nói.

Giọng thấp.

Bác sĩ Hà vẫn ngồi cạnh trụ bê tông, cuốn sổ đặt trên đầu gối. “Nghĩa là sao?”

Khải đứng thẳng lại, không rời mắt khỏi cửa ngay.

“Có vẻ..... chúng đang đợi.”

Câu trả lời làm tầng hầm lặng thêm đúng một nhịp. Một giọt nước rơi từ trần xuống nắp ca pô chiếc xe gần đó, tạo ra tiếng tóc rất nhỏ. Âm thanh ấy bỗng nghe rõ hơn mọi thứ khác, chỉ vì tất cả đều đang nín thở.

Lê Thảo kéo lũ trẻ ngồi sát hơn vào góc ít nước nhỏ nhất. Bàn tay cô đặt lên đầu đứa nhỏ nhất, vuốt rất chậm theo một nhịp dỗ quen thuộc, như thể chỉ cần giữ động tác đó đều thì nỗi sợ sẽ không lớn lên quá nhanh. Linh ngồi cạnh, đầu gối co sát ngực, mắt mở to và khô, không bỏ sót bất kỳ chuyển động nào trong bóng đỏ mờ.

Lâm Khải kéo then cửa xuống lại một lần nữa như để kiểm tra.

Kim loại lạnh, vô cảm.

Tiếng cào ngoài kia dừng lại đúng lúc then vừa chạm.

Như thể thứ bên kia cũng đang nghe ngược trở lại.

“Không ra bằng cửa này,” An Nhiên nói.

Từ lúc vào tầng hầm, cô gần như không ngồi xuống. Khăn cổ đã được tháo ra băng lên vết rạch trên cánh tay, phần vải trắng ngả hồng ở mép ngoài. Cô đứng chếch gần lối xe lên dốc, mắt quét từng góc tối với tốc độ nhanh nhưng không gấp. Ánh đèn đỏ lướt qua gương mặt cô làm đường nét dưới cằm sắc hơn, và vết băng trên tay trở thành một vệt sáng lạ giữa màu xám bẩn của tầng hầm.

“Phía sau còn một đường,” cô nói tiếp.

Trần Duy nhếch môi.

“Lại thêm một đường anh Khải nhớ ra?”

An Nhiên không nhìn hắn. Cô bước về phía dãy xe đậu sát tường cuối tầng hầm, nơi một cửa cuốn nhỏ bị kéo xuống nửa chừng, chắn lối giữa hai cột bê tông.

“Không phải nhớ ra,” cô nói. “Hôm qua tôi thấy dấu bánh xe cũ ở đó.”

Hoàng Nam quay đầu theo hướng cô chỉ. “Xe nào còn chạy được?”

“Không phải xe chạy,” Khải đáp. 

Anh bước theo cô. Túi zip sát ngực phát ra một tiếng gõ mảnh khi anh đổi hướng—ngắn đến mức nếu không để ý sẽ tưởng là cúc áo va khóa kéo. Nhưng An Nhiên nghe thấy. Cô nghiêng đầu rất nhẹ, không hỏi, rồi nhìn sang hàng bánh xe để lâu, bánh cao su đã bạc màu.

Đằng sau dãy xe, tầng hầm mở ra thêm một khoảng tối thấp và hẹp. Tường ở đây ẩm hơn, những vết loang chạy dài xuống chân cột như mạch nước chết. Một biển chỉ dẫn cũ treo lệch, chữ bong gần hết, chỉ còn một mũi tên mờ và vài nét xanh bạc. Ở dưới sàn, cạnh lớp bụi xám, đúng là có một vệt lốp cũ kéo ngang rồi mất hút sau cửa cuốn.

Lâm Khải cúi xuống.

Chạm hai ngón tay vào vệt bánh.

Bụi khô bám lên da, nhưng dưới lớp bụi ấy, nền xi măng lõm xuống rất nhẹ, chứng tỏ thứ từng đi qua đây không nhẹ. Không phải xe đạp trẻ con, không phải xe hàng nhỏ. Là loại có tải.

“Cửa có thể đẩy từ trong,” anh nói.

“Và nếu bên ngoài là ngõ cụt?” Trần Duy hỏi.

Khải đứng lên. “Thì quay lại.”

“Anh nói nhẹ quá.” Trần Duy đáp.

Tiếng cào ở cửa chính bỗng vang lên lại. Lần này dồn hơn hai nhịp trước. Rồi một tiếng rầm ngắn đập vào cửa sắt, không đủ mạnh để phá, nhưng đủ nhắc rằng thời gian không đứng về phía họ. Trong tầng hầm, cả lớp không khí đỏ mờ như rung lên theo cú đập đó.

Vũ Minh xoay thanh sắt trong tay, cười rất khẽ.

“Ra cửa nào cũng phải gặp thôi.”

“Không phải cửa nào cũng gặp cùng một thứ,” An Nhiên đáp.

Cô cúi xuống mép cửa cuốn, thử đưa tay vào. Vết rạch trên cánh tay kéo căng theo động tác, màu máu dưới lớp băng đậm hơn một chút, nhưng cô không nhíu mày. Hoàng Nam lập tức bước tới, giữ mép cửa phụ cô. Hai người kéo lên cùng lúc.

Kim loại rít trên ray tạo ra một chuỗi âm thanh dài và chói, khiến ai trong tầng hầm cũng vô thức siết vai. Âm thanh ấy không giống mở một lối thoát. Nó giống như đang cạy một cái miệng hủ đã mắc kẹt quá lâu.

Cửa cuốn nhấc lên được một khoảng vừa đủ người cúi lách qua.

Mùi bên kia thổi vào không giống mùi tầng hầm. Nó có mùi bụi vôi, dây điện cháy, hơi gạch ẩm của những khoảng trống lâu ngày không ai lui tới. Không khí cũng bớt mùi  chua. Chỉ riêng điều đó đã đủ khiến mọi người hiểu đây là lối phải đi.

Họ di chuyển không cần bàn thêm.

Lê Thảo dẫn lũ trẻ đi giữa, một tay nắm cổ tay Linh, tay kia đỡ đứa nhỏ nhất. Bác sĩ Hà ôm cuốn sổ vào ngực như ôm một món đồ không được phép đánh mất. Trần Duy đi sau lưng ông, đủ gần để đẩy nếu cần, đủ xa để không phải làm lá chắn. Vũ Minh và Hoàng Nam giữ hai đầu. Lâm Khải chờ người cuối cùng qua rồi mới cúi thấp người chui vào.

Bên kia cửa là một hành lang bảo trì hẹp.

Trần thấp hơn bình thường.

Bóng đèn âm tường đã chết quá nửa.

Chỗ sáng chỗ tối nối nhau thành những mảng xám lởm chởm trên nền gạch, làm ai bước vào cũng có cảm giác như đang đi trong ruột của tòa nhà. Hai bên là ống nước, dây điện, hộp cầu dao bám bụi, mọi thứ kéo dài thành một đường thẳng nghèo nàn và lạnh lẽo. Không có cửa sổ.

Ở cuối hành lang, một cánh cửa sắt mở hé ra khoảng trời xám.

Mưa axit đã ngớt, nhưng nước đọng ngoài đó vẫn bốc lên một thứ mùi hăng khiến cổ họng rát nhẹ. Qua cánh cửa hở, người ta nhìn thấy khoảng sân sau của khu chung cư: bồn hoa chết khô, vài chậu nhựa đổ nghiêng, hàng xe máy nằm chỏng chơ dưới mái che thủng lỗ chỗ. Tường phía đối diện đen sạm thành từng mảng như bị lửa liếm, nhưng không có vết cháy. Chỉ có thứ gì đó đã ăn mòn lớp sơn bên ngoài.

Lâm Khải dừng ngay trước cửa.

Anh không nhìn sân trước.

Anh nhìn lên cao hơn.

Từ khoảng sân sau này có thể thấy mặt sau cả dãy chung cư. Các ban công xếp chồng lên nhau như những cái hộp tối. Quần áo cũ treo bất động. Vài cánh cửa kính vỡ phản chiếu trời xám thành những mảnh sáng méo. Xa hơn nữa là dãy phố phía sau khu nhà: biển quảng cáo nghiêng, dây điện võng xuống, một xe buýt nằm chéo ngoài ngã tư như bị ai bỏ giữa đường rồi quên mất. Thành phố vẫn đứng đó, nhưng sau cơn mưa, nó có vẻ như vừa già đi thêm vài năm chỉ trong một buổi sáng.

“Phía tây,” Khải nói.

Không ai hỏi vì sao là phía tây.

Anh đã quay người đi trước.

Khoảng sân sau mở ra ba hướng. Một lối đi hẹp men theo bức tường, đầy chậu cây vỡ và khung sắt gỉ. Một lối băng qua nhà xe đổ nát, ngắn hơn nhưng trống hơn. Và một lối vòng qua sân bóng rổ cũ, nơi bảng rổ đã gãy, mặt sân đọng nước thành những vũng đen loang lổ.

An Nhiên nhìn nhanh các hướng. “Nhà xe ngắn hơn.”

“Không đi nhà xe,” Khải đáp.

Hoàng Nam cau mày. “Vì sao?”

“Vì mái của nó sẽ sập.”

Câu trả lời đến quá nhanh.

Không phải giọng đoán.

Là giọng của người đã thấy nó.

Chính điều đó làm cả nhóm cùng khựng lại một nhịp. Trần Duy nhìn anh lâu hơn bình thường. Không nói gì. Nhưng cái im của hắn lần này không còn là thử phản ứng nữa. Nó là ghi nhận.

“Anh nhìn cái gì để biết?” hắn hỏi sau cùng.

Khải không quay lại. “Cột giữa nghiêng.”

Hoàng Nam liếc sang nhà xe. Cột giữa quả thật hơi lệch, nhưng độ lệch nhỏ đến mức nếu không để ý sẽ coi như bình thường. Mái tôn phía trên võng xuống một chút, nước mưa đọng thành vũng. Không ai dám nói chắc nó sập hay không. Nhưng cũng không ai dám cược bằng cả nhóm.

“Đi lối tường,” An Nhiên nói.

Cô bước trước một nhịp, như thể quyết định đó là của chính mình để cắt bớt câu hỏi. Lâm Khải không phản đối. Anh chỉ chuyển hướng, men theo bức tường rêu ướt, né những vũng nước còn bốc mùi hăng.

Lối đi hẹp khiến cả nhóm phải đi hàng một.

Vai áo thỉnh thoảng quệt vào tường, để lại những tiếng sột nhỏ của vải cọ vôi. Ở đầu kia khu nhà, tiếng động vật vẫn còn, nhưng xa hơn, như bị các mùi khác kéo lệch đi sau cơn mưa. Tuy vậy, mỗi lần túi zip sát ngực khẽ gõ, Khải lại thấy gáy mình lạnh thêm một chút, như thể chính cơ thể anh đang nghe một bản đồ vô hình mà chưa ai khác nghe được.

Họ đi được chưa đầy nửa dãy thì tiếng răng rắc vang lên từ hướng nhà xe.

Âm thanh ban đầu nhỏ, giống gỗ mục bị bẻ. Rồi nó lan lên thành một chuỗi nứt gãy dồn dập. Hoàng Nam quay đầu trước. Vũ Minh cũng quay. Ngay trước mắt họ, mái tôn nhà xe võng xuống thêm một nhịp rồi sập hẳn, đổ ập vào hàng xe máy bên dưới. Kim loại va kim loại tạo thành tiếng nổ khô và dài. Nước mưa đọng bắn tung lên, lẫn với bụi vôi và mùi gỉ.

Không ai nói gì.

Nhưng sau tiếng sập, khoảng im giữa họ đã khác.

Một con đường tránh đúng.

Không còn chỉ là “quan sát tốt”.

Trần Duy nhìn bóng lưng Khải, mắt đổi rất nhẹ. Không còn là cái nhìn cân đo một đồng đội lạnh lùng nữa. Nó sâu hơn, sắc hơn, như thể hắn vừa nhìn thấy một cánh cửa khác, và cánh cửa đó không nằm trong khu chung cư này mà nằm ngay trong đầu người đang đi trước.

Lối tường dẫn họ ra phía sau khu phố, nơi một ngã rẽ nhỏ mở sang con hẻm song song với mặt đường lớn. Mặt hẻm loang lổ, nước đọng thành những vệt phản chiếu màu trời xám. Hai bên là tường nhà dân, cửa cuốn đóng, biển số nhà méo và ướt. Xa hơn nữa, ở đầu đường, có một trạm biến áp nhỏ bị cháy sém, dây điện lòng thòng như rễ cây chết.

Lê Thảo khẽ kéo tay Linh chậm lại để chỉnh chiếc khăn trên cổ con bé. Khăn đã ẩm và lạnh, nhưng Linh vẫn đứng yên để cô chỉnh, đôi mắt không rời con hẻm phía trước. Chi tiết đó nhỏ đến mức gần như biến mất giữa chuyển động của cả nhóm, nhưng nó giữ được cho cuộc chạy này một nhịp của con người.

Lâm Khải dừng đột ngột.

Không phải vì nghe thấy gì.

Mà vì anh biết nếu đi thêm ba bước, góc tường bên trái sẽ sụt.

Cảm giác ấy đến nhanh và chắc, không cần suy nghĩ. Nó không giống suy luận từ dấu hiệu ngoài mắt thường. Nó giống một phản xạ đã chờ sẵn ở đâu đó trong cơ thể, chỉ đợi vị trí đúng để bật lên.

“Dừng.”

Cả hàng khựng lại.

Hoàng Nam ở sau suýt va vào lưng Vũ Minh. “Cái gì nữa?”

Khải bước sang bên phải, kéo An Nhiên tránh theo một nhịp. “Đi vòng ra mép ngoài.”

Trần Duy cười khẽ, nhưng tiếng cười lần này không còn trơn. “Lại nghiêng cột nữa à?”

Khải không trả lời. Anh chỉ nhìn bức tường bên trái, nơi lớp vữa ở chân tường đã rỗng, phồng lên như bánh ngậm nước. Rồi, gần như để trả lời thay anh, một mảng gạch ở góc nhà rơi xuống. Không lớn, chỉ bằng hai bàn tay. Nhưng sau nó, cả phần chân tường lún thêm một đoạn, để lộ khoảng rỗng đen bên trong.

Bác sĩ Hà hít vào một hơi ngắn.

Hoàng Nam không nói gì nữa.

An Nhiên nhìn sang Khải. Ánh mắt cô không hỏi thành lời, nhưng rất rõ: anh biết kiểu gì?

Lâm Khải tránh ánh mắt đó bằng cách bước tiếp.

Con hẻm mở ra trước mặt.

Không còn mái che. Không còn tường gần. Thành phố sau mưa axit hiện ra rõ hơn: những biển hiệu tróc sơn, mặt đường loang lổ, cửa kính đục màu, vài chiếc ô tô bỏ lại giữa ngã tư như những khối thép đã bị hút hết ý nghĩa. Gió lùa qua làm một tấm bạt rách trên tầng ba phập phồng, tạo ra tiếng đập đều vào lan can như nhịp thở của một thứ đang ngủ dở.

Họ đi chậm lại.

Không phải vì an toàn hơn.

Mà vì ai cũng đang tiêu hóa điều vừa thấy. Một con đường tránh đúng. Một mái sập đúng lúc. Một góc tường sụt đúng chỗ. Ba chuyện liên tiếp đủ để biến chữ mai thành một thứ khác.

Trần Duy đi lệch lên ngang vai Lâm Khải lần đầu tiên từ lúc rời tầng hầm. Hắn không nhìn thẳng anh. Chỉ nhìn con hẻm phía trước, giọng nhẹ như đang nói chuyện phiếm.

“Anh chuẩn bị chuyện này từ bao giờ?”

Lâm Khải vẫn nhìn trước mặt. “Chuyện gì?”

“Biết đường.”

“Quan sát.”

“Không chỉ quan sát.”

Câu nói treo giữa hai người như một sợi dây mảnh, chưa đủ kéo căng nhưng đã đủ để cảm nhận lực. Khải không đáp. Anh tiếp tục đi, vai thẳng, bước đều, như thể mọi câu hỏi đều vô nghĩa nếu chưa đưa được cả nhóm ra khỏi cái hẻm này. Nhưng Trần Duy đã nhìn anh khác đi.Và ở phía trước, ngay chỗ con hẻm chuẩn bị quẹo sang đường lớn, một vệt máu mới còn ướt nằm vắt ngang mặt đường, kéo dài như ai vừa lôi một thân thể đi qua đó không lâu.