Tiếng mưa đêm trước còn đọng thành những vệt xám bẩn trên khung cửa bếp, nhưng sáng hôm sau, sân sau trường lại yên đến mức nghe rõ cả tiếng kim loại giãn nở trong nắng. Một giọt nước cuối cùng rơi từ mép mái tôn xuống nền xi măng, vỡ ra giữa dấu bùn cũ và vệt chân lạ chưa kịp khô hết. Lâm Khải đứng trước cánh cửa đã được gia cố thêm một thanh sắt ngang, nhìn qua khe chốt rồi kéo tay áo xuống che sẹo ở cổ tay trái. Phía ngoài không có chuyển động nào, không có bóng gì lướt qua hàng rào, không có tiếng cào lên tôn hay tiếng chân kéo trên nền đất ướt như mọi lần. Cái trống ấy không làm khoảng sân nhẹ đi; nó khiến nó sâu hơn, như thể cả khu trường đang bị một thứ vô hình lấy tay bịt miệng.

Mùi cồn cháy từ bếp nhỏ vẫn chưa tan hết. Hoàng Nam chống cây búa sắt xuống nền, nhìn nghiêng ra ngoài sân rồi nhổ một ngụm nước bọt sang góc tường. Anh đã đứng cạnh cửa từ lúc trời còn chưa sáng hẳn, vai áo thun ướt một mảng vì hơi ẩm, mắt đỏ vì thiếu ngủ. Khi Khải bước tới, Nam không quay đầu ngay, chỉ hạ giọng xuống như sợ làm kinh động cái gì đó đang nép ở ngoài mà mắt họ chưa thấy. “Yên quá.” Câu nói bật ra ngắn, nhưng trong căn bếp chỉ có tiếng nước nhỏ từ ống dẫn vỡ và tiếng lửa cồn lách tách, hai chữ ấy đủ làm không khí cứng lại.

Khải không đáp. Anh kéo thanh sắt lên một nhịp, thử lại chốt cửa, rồi nhìn xuống chiếc hộp thiếc đặt trên mặt bàn inox phía sau lưng. Nắp hộp đã được đậy kín hơn, bên ngoài quấn thêm hai vòng vải và một lớp dây đồng mảnh mà Bác sĩ Hà lục được trong kho thiết bị cũ. Thứ bên trong không phát ra âm thanh, nhưng chỉ cần đứng đủ gần, người ta vẫn có cảm giác như nền nhà dưới chân đang giữ một nhịp rất khẽ, không đều, lúc xa lúc gần. Cảm giác đó không còn mới với Khải. Điều mới nằm ở chỗ ngoài kia, nơi đáng lẽ phải bị kéo tới vì thứ nhịp đó, lại không có gì cả.

Ánh nắng trượt dọc hành lang tầng trệt, bò qua những đôi dép nhựa xếp lệch và dừng ở chân cầu thang. Đám trẻ được giữ lại phía thư viện từ sớm, không cho xuống gần bếp hay sân sau. Từ đầu kia dãy nhà, một tiếng ho khan của Hải vọng lại, tiếp đó là tiếng ghế gỗ kéo nhẹ trên nền gạch. Những âm thanh đời thường nhỏ đến mức gần như vô nghĩa, nhưng chính vì chúng còn ở đó nên khoảng lặng ngoài kia càng lộ ra rõ. Mấy ngày gần đây, ai cũng sống trong trạng thái chờ đợi một cú đập tiếp theo. Sau cái nhìn rồi rút đi của sinh vật lớn ở cửa bếp, không ai tin khu trường sẽ được bỏ qua. Bởi vậy, việc nó chưa quay lại không giống tha cho hơn là đang để dành.

Khải quay lưng, đi qua cửa bếp vào hành lang. Mùi ẩm mốc của tường cũ trộn với mùi sát trùng và mùi cháo loãng từ thư viện làm thành một lớp không khí rất riêng của nơi trú này, vừa sống vừa bệnh. An Nhiên đang ngồi xổm bên cạnh một thùng nhựa thấp, kiểm lại mấy cuộn băng gạc đã phơi qua đêm. Khăn quấn cổ màu xám của cô hơi lệch, tóc được buộc gọn ra sau, mấy sợi ngắn dính lên má vì mồ hôi. Cô không ngẩng lên ngay khi nghe bước chân anh, chỉ hỏi trong lúc dùng ngón tay ấn thử một nút buộc. “Có gì không?”

“Không.”

Ngón tay cô dừng lại nửa nhịp. Cô ngẩng lên, mắt nhìn thẳng vào Khải. “Không có gì” trong mấy ngày này là một câu trả lời tệ hơn hẳn “có”. Cô hiểu điều đó, và Khải cũng hiểu. Một lúc sau, An Nhiên mới đứng dậy, phủi bụi ở đầu gối rồi nhìn về phía cửa sổ cuối hành lang. Ngoài khung kính nứt, dãy nhà dân bên kia con đường hiện ra trong nắng sớm với những ô cửa đóng im, vài tấm rèm bị gió lật nhẹ như bàn tay kiệt sức. Xa hơn nữa là mặt đường loang lổ hố nước và thân xe buýt nghiêng chặn giữa ngã ba, nơi ba hôm trước còn lấp ló những bóng dị biến đi quanh như thú canh mồi. Hôm nay, tất cả trống rỗng.

“Tầng trên cũng vậy,” cô nói. “Không chim. Không chó. Không nghe tiếng gì ngoài gió.”

Khải đưa mắt nhìn qua vai cô. Trên sân trường phía trước, những vạch sơn trắng dùng cho giờ thể dục đã bị bùn và tro che mờ thành những đường xám đứt đoạn. Hai trụ bóng rổ đứng trơ, và tấm bảng hiệu của trường treo xiêu trên cổng chính vẫn thỉnh thoảng đập khẽ vào khung sắt theo gió. Cả khu như một mô hình bị bỏ quên quá lâu dưới lớp bụi. Cái yên này không phải vắng vẻ bình thường. Nó là thứ im lặng có cấu trúc, giống khoảng không người ta giữ trước khi nín thở chui qua một đoạn nước sâu.

Mùi cháo từ thư viện đậm hơn khi anh và An Nhiên bước vào. Căn phòng vốn là nơi để sách giờ chật hơn trước vì mấy kệ lớn bị đẩy sát tường, nhường khoảng giữa cho đám trẻ ngủ nghỉ. Một chiếc chăn mỏng vắt qua dây phơi kéo từ cửa sổ tới chân kệ. Quần áo trẻ con giặt từ tối qua đã gần khô, mép vải cứng lại vì nước sạch ít và xà phòng tiết kiệm. Lê Thảo đang ngồi bên chiếc bếp cồn nhỏ, dùng thìa gỗ khuấy nồi cháo loãng đến mức gần như nước cơm. Bảo ngồi cạnh, hai tay ôm chén men mẻ miệng, thổi từng hơi rất cẩn thận trước khi uống. Bé Linh ở góc gần cửa sổ, đang dùng giấy gấp thành một con chim méo, mấy ngón tay gầy nhưng làm rất chậm và chắc.

Đó là chi tiết ấm hiếm hoi của buổi sáng: tiếng thìa chạm thành nồi, hơi cháo bốc lên mỏng như khói, và cách Bảo ngẩng lên khi thấy Khải bước vào, mắt vẫn còn vết thiếu ngủ nhưng không hoảng nữa. Thảo liếc ra ngoài hành lang rồi hạ lửa cồn xuống thấp. “Sáng nay bọn nhỏ ngủ liền một mạch,” cô nói, giọng mềm nhưng giữ rất gọn. “Không đứa nào giật mình vì tiếng động.”

“Vì không có tiếng động,” An Nhiên đáp.

Thảo im vài giây. Cô múc thêm cho Linh nửa muôi cháo, đặt chén xuống trước mặt con bé rồi mới quay qua nhìn họ. “Yên như thế này còn làm tụi nhỏ sợ hơn. Chúng cứ hỏi ngoài kia có phải hết rồi không.”

Khải nhìn Bảo. Thằng bé cúi đầu xuống chén, nhưng bàn tay ôm chén vẫn siết rất chặt. Trong mắt một đứa trẻ đã chạy qua mồi bẫy và tiếng khóc giả, chữ “hết” không còn là hy vọng nguyên vẹn nữa. Nó giống câu người lớn tự nói để dỗ mình khi không còn biết phải giải thích gì.

Tiếng giày kéo trên nền gạch từ ngoài hành lang vang lại. Trần Duy bước vào thư viện, tay cầm quyển sổ cũ đã cong gáy và một cây bút bi bị quấn băng keo ở thân. Áo khoác cổ đứng của hắn sạch hơn phần lớn mọi người ở đây, chỉ có một vệt xám ở vai trái như bụi phấn hay tro. Hắn nhìn qua nồi cháo, nhìn qua đám trẻ rồi dừng mắt ở Khải trước khi kéo ghế ngồi xuống bên mép bàn thấp. Cử động của hắn vẫn trơn tru như trước tận thế, chỉ khác ở chỗ sự gọn gàng ấy bây giờ không còn tạo cảm giác đáng tin mà giống một người vẫn cố mặc nguyên bộ da cũ trong khi xung quanh đã thay hết.

“Ba ngày,” hắn nói, mở sổ ra trên đầu gối. “Không thiên tai, không tấn công, không gì hết. Đợt trước cũng có khoảng nghỉ, nhưng không dài thế này.”

Hoàng Nam đứng tựa cửa, hừ khẽ. “Ý mày là sao?”

Trần Duy gõ đầu bút lên trang giấy hai cái rất nhẹ. “Ý tao là nó có nhịp.”

Không ai trả lời ngay. Trong thư viện chỉ còn tiếng cháo sôi lục bục và tiếng giấy Linh gấp kêu sột soạt. Hắn ngẩng lên, thấy mọi ánh mắt đều chờ, liền nói tiếp với cái giọng bình thản như đang trình bày một thứ quá rõ ràng. “Càng về sau, những đợt bùng lên càng mạnh. Giữa chúng luôn có khoảng yên. Có thể không tuyệt đối, nhưng đủ rõ để nhìn ra. Lần này dài bất thường, có nghĩa là nó đang tích lại.”

“Cũng có thể vì nó đang đổi cách,” An Nhiên nói.

Trần Duy hơi nghiêng đầu. “Đổi cách thì vẫn là cách. Chúng ta chỉ cần biết khoảng yên không phải an toàn. Nó là báo trước.”

Khải kéo một chiếc ghế nhựa thấp, ngồi xuống đối diện hắn. Bề mặt ghế có một vết nứt nhỏ làm nó kêu răng rắc khi chịu lực. Anh không nhìn quyển sổ trên tay Duy, chỉ nhìn thẳng vào mặt hắn. “Mày muốn gì từ chuyện đó?”

“Muốn mọi người đừng lãng phí ba ngày này,” Duy đáp ngay. “Gia cố cửa, chia người canh, dọn lối rút, cột đồ quan trọng lên cao. Nếu im lặng càng dài thì cú tới sau càng lớn. Không chuẩn bị mới là ngu.”

Hoàng Nam nhếch mép, nhưng không cãi. Vì ở mức nào đó, câu ấy đúng. Cái nguy của Trần Duy không nằm ở chỗ hắn nói sai trắng trợn; nó nằm ở chỗ hắn luôn biết dùng những phần đúng để mở đường cho thứ hắn thật sự muốn. Khải nghe tiếng bút của hắn lăn một vòng trên giấy rồi dừng lại. Ngoài trời, gió đi qua những cành cây trụi lá làm bóng chúng rung lên trên nền sân như những vệt mực mỏng.

Bác sĩ Hà đến sau cùng. Ông mang theo một khay nhôm nhỏ đựng mấy mảnh kết tinh cũ và một đồng hồ cơ để bàn đã sứt góc. Gọng kính cũ trượt thấp xuống sống mũi, ông đẩy nó lên bằng ngón tay có gân xanh nổi rõ rồi đặt khay xuống bàn. “Tôi vừa kiểm lại mấy mẫu cũ,” ông nói. “Không mẫu nào đổi trạng thái trong đêm, nhưng cái hộp thiếc ở bếp làm kim giây của đồng hồ chạy sai nửa nhịp khi để sát quá.”

Trần Duy nhìn sang. “Nghĩa là nó vẫn hoạt động.”

Bác sĩ Hà liếc hắn. “Nghĩa là nó vẫn ảnh hưởng. Hai chuyện đó không giống nhau.”

Thảo đặt thêm một chén cháo trước mặt ông. Ông gật đầu cảm ơn nhưng không ăn ngay, chỉ kéo ghế ngồi xuống và lấy bút chì gạch một vạch ngắn vào mép khay nhôm như đánh dấu vị trí. Cử động ấy nhỏ, gần như vô nghĩa với người ngoài, nhưng với Khải nó là một kiểu chống trôi: khi mọi thứ đang lệch khỏi nhịp cũ, những dấu rất cụ thể còn giúp người ta nhớ mình đang ở đâu.

Buổi trưa trôi qua chậm như một vết kim loại bị kéo trên kính. Cả trường học được chia lại việc không cần nhắc nhiều. Nam cùng hai người khác kéo bàn ghế chặn thêm cửa sổ phía đông. An Nhiên dẫn Linh và Bảo cùng mấy đứa nhỏ gom chai nhựa, thau nhôm, mọi thứ có thể hứng nước nếu đợt sau lại là mưa axit. Thảo xé bớt một chiếc khăn cũ thành những dải nhỏ để buộc tên vào cổ tay trẻ, phòng trường hợp hỗn loạn. Bác sĩ Hà xuống phòng y tế cũ kiểm số thuốc hạ sốt và băng bó. Trần Duy đi qua từng khu, nói vừa đủ để ai cũng nghe thấy chữ “chu kỳ”, “tích tụ”, “đợt lớn”. Hắn không thúc ép ai quá mức. Hắn chỉ đặt câu chữ vào đúng chỗ rồi để nỗi lo tự mọc rễ.

Khải đi hết một vòng quanh trường vào đầu giờ chiều. Từ cầu thang tầng ba nhìn xuống, khu phố bên ngoài hiện ra rõ hơn dưới nắng gắt. Mái nhà tôn méo mó của dãy trọ phía sau ngõ phản sáng như vảy cá chết. Những dây điện võng thấp hơn trước, nhiều đoạn đứt lủng lẳng. Một tấm biển quảng cáo mỹ phẩm đã bạc màu treo chênh trên mặt tiền tiệm thuốc đối diện, mỗi lần gió lùa qua lại phát ra tiếng ken két mỏng và dài. Xa hơn một chút là ngã tư nơi đèn giao thông đã tắt từ lâu, nhưng cái cột sắt vẫn đứng đó như giữ tư thế cũ cho một trật tự đã chết. Toàn cảnh ấy rộng mà không thoáng. Nó làm Khải nhớ tới một xác thể lớn đã bị moi hết ruột, chỉ còn bộ xương bề ngoài giữ nguyên hình dạng của đời sống.

Anh dừng lại bên lan can, đặt tay lên lớp xi măng thô nóng lên dưới nắng. Không có con dị biến nào lộ ra trên mặt đường. Không có chó hoang bới rác. Không có bóng đen lướt qua các cửa sổ tầng thấp. Cái yên kéo dài đến mức não người bắt đầu tự điền vào khoảng trống bằng giả thuyết. Khải nghe tiếng bước chân rất nhẹ phía sau rồi An Nhiên đứng cạnh anh, không chạm vào lan can mà chỉ nhìn theo hướng anh đang nhìn.

“Bên dưới người ta bắt đầu tính chuyện ra ngoài kiếm thêm đồ,” cô nói.

“Là Duy nói.”

“Ừ.”

Khải không quay sang. “Còn em?”

An Nhiên nhìn xuống sân trường. Hoàng Nam đang cột một đầu dây thừng vào song cửa lớp học, động tác dứt khoát và thô ráp. Ở thư viện, mép tấm rèm bị gió đẩy phập phồng, lộ ra chiếc chậu nhựa xanh Thảo dùng giặt đồ. “Em nghĩ hắn nói đúng một nửa. Ba ngày này không giống bình thường. Nhưng càng nhìn ra một chút quy luật, người ta càng dễ tưởng mình hiểu hết.”

Khải nghe tiếng kim loại rất khẽ khi một đầu dây trượt qua móc sắt dưới sân. Anh nhớ lại cái nhìn của sinh vật lớn ở cửa bếp, thứ nhìn không giống bản năng săn mồi mà giống một sự cân đo. Nếu ngoài kia thật sự có một nhịp lặp, nó cũng không phải thứ người sống có thể ôm trọn trong mấy câu diễn giải. Một quy luật đủ đúng để người ta dựa vào là thứ nguy hiểm hơn hỗn loạn hoàn toàn. Vì khi tin mình đã nắm được nó, người ta sẽ bắt đầu đặt mạng mình và mạng người khác lên đó.

Chiều muộn, mùi xà phòng nhạt và vải ẩm lan ra từ thư viện khi Thảo đem quần áo đã khô tương đối vào xếp thành từng chồng nhỏ. Cô giữ lại một chiếc áo trẻ con màu vàng nhạt, sờ mép cổ áo rồi đặt sang bên cho Bảo. Linh ngồi gần đó, chân co lên ghế, dùng ngón tay miết phẳng đôi cánh con chim giấy đã gấp xong. Bảo ăn thêm được nửa bát cháo và ngủ gục dựa vai kệ sách, miệng còn dính một chấm cháo trắng khô. Thảo lấy khăn ẩm lau cho thằng bé rất nhẹ, như sợ chạm mạnh quá thì cả căn phòng mong manh này sẽ rách ra.

Khải đứng ngoài cửa nhìn vào vài giây. Mọi thứ ở đó nhỏ và yếu, nhưng lại giữ cho nơi trú này còn lý do tồn tại. Không phải thanh sắt, không phải hạt, không phải lý thuyết chu kỳ. Là một chiếc áo vừa khô, một chén cháo còn nóng, một đứa trẻ ngủ không giật mình trong vài chục phút hiếm hoi. Bởi vậy, mỗi lần Trần Duy nói tới chuyện chuẩn bị cho đợt lớn, câu hắn không nói ra nhưng ai cũng nghe được luôn là: khi nó tới, cái gì sẽ được giữ, và cái gì có thể bỏ.

Tiếng bước chân nhanh ngoài hành lang cắt ngang suy nghĩ ấy. Một người gác từ cổng trước chạy tới, mặt tái đi vì hụt hơi. “Trời,” anh ta nói, một tay chống tường, “trời có tiếng.”

Cả hành lang cứng lại. Thảo đứng bật dậy trước khi chén men trên bàn kịp lắc xong. Hoàng Nam từ cuối dãy chạy lên hai bậc cầu thang một lúc. An Nhiên ra dấu cho bọn trẻ ở yên rồi bước rất nhanh theo Khải lên tầng thượng. Cầu thang tối, mùi bê tông ẩm và mồ hôi quện lại trong cổ họng. Tiếng bước chân dồn trên bậc xi măng tạo thành một nhịp nặng, càng lên cao càng nghe rõ thứ âm thanh mà người gác vừa nhắc đến.

Nó không giống sấm.

Tiếng ấy đi qua bầu trời như một lớp kim loại khổng lồ bị ai đó dùng móng tay kéo chậm. Không quá to ở nhịp đầu, nhưng đủ để thành lan can rung khẽ dưới bàn tay Khải khi anh đẩy cửa sân thượng. Gió buổi tối tạt vào mặt mang theo mùi bụi nóng và mùi điện khét rất mỏng. Bầu trời phía tây chưa tối hẳn, vẫn còn một vệt sáng bẩn ở chân mây, nhưng phía trên cao, một lớp mây xám chì đã dồn lại thành mảng lớn, đặc một cách bất thường. Tiếng rung lại đi qua lần nữa, sâu hơn, dài hơn, như từ rất cao, rất xa, nhưng lại cào thẳng qua xương ngực.

An Nhiên dừng bên cửa sân thượng, một tay bám khung sắt. Hoàng Nam ngẩng đầu, môi mím chặt. Bác sĩ Hà lên chậm hơn, vừa tới nơi đã đưa tay giữ kính vì khung kính rung nhẹ trên sống mũi. Trần Duy đứng phía sau, mắt không rời bầu trời, và trong ánh xám đang tụ lại, khóe miệng hắn căng như người vừa thấy một giả thuyết của mình được trời đất xác nhận.

Khải không nhìn hắn. Anh ngẩng lên, để tiếng rung đi xuyên qua màng tai, qua hộp sọ, xuống tận điểm sâu nhất trong ngực nơi cái nhịp chung đã từng chạm vào anh ở cửa bếp. Bầu trời trên cao không phát sáng như ngày đầu, không có dải sáng lạnh cắt ngang. Chỉ có những đợt rung nặng dần, như thể một thứ rất lớn đang trở mình phía trên lớp mây. Toàn thành phố bên dưới nín lặng. Cả dãy nhà, mặt đường, cột điện, mái tôn méo mó, những ô cửa đen ngòm, tất cả như cùng chờ một tín hiệu chưa tới.

Rồi ở mép xa của tầng mây, một đường gợn tối chạy ngang qua, nhanh đến mức không ai chắc mình có thật sự thấy hay không.

Tiếng rung thứ ba giáng xuống, mạnh hơn hẳn Chap đầu tiên. Và lần này, nền bê tông dưới chân họ rung lại.